កម្ពុជាបញ្ជាក់ជំហរនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ៖ បូរណភាពទឹកដីមិនអាចក្លាយជាកម្មវត្ថុនៃសម្ពាធនយោបាយបានឡើយ
កម្ពុជាបញ្ជាក់ជំហរនៅអង្គការសហប្រជាជាតិ៖ បូរណភាពទឹកដីមិនអាចក្លាយជាកម្មវត្ថុនៃសម្ពាធនយោបាយបានឡើយ
យោងតាមការថ្លែងរបស់ប្រមុខការទូតកម្ពុជាលោក ប្រាក់ សុខុន នៅទីក្រុងញូវយ៉ក នៅថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកម្រិតខ្ពស់របស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ អង្គការសហប្រជាជាតិដឹកនាំដោយលោក វ៉ាង យី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសចិន ក្នុងនាមជាប្រធានប្តូរវេនក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ និងដោយមានវត្តមានលោក អាន់តូនីញ៉ូ ហ្គូតេរ៉េស អគ្គលេខាធិការអង្គការសហប្រជាជាតិនោះ មិនមែនជាការបញ្ជាក់ជំហរទូទៅអំពីសន្តិភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាសារនយោបាយ និងច្បាប់អន្តរជាតិដ៏ច្បាស់លាស់របស់កម្ពុជា ទៅកាន់ប្រទេសថៃនិងសហគមន៍អន្តរជាតិថា ការគោរពបូរណភាពទឹកដី អធិបតេយ្យភាព និងការដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី គឺជាគោលការណ៍មូលដ្ឋានដែលមិនអាចរំលោភ ឬបកស្រាយតាមអំណាចនយោបាយរបស់ប្រទេសណាមួយបានឡើយ។
នៅក្នុងពេលដែលពិភពលោកកំពុងធ្លាក់ចូលទៅក្នុងការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រនយោបាយកាន់តែខ្លាំង សណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកដែលកាន់តែមានភាពមិនប្រាកដប្រជា និងជម្លោះប្រដាប់អាវុធកំពុងបន្តផ្ទុះឡើងនៅតាមតំបន់ជាច្រើននោះ កម្ពុជាបានជ្រើសរើសផ្លូវដើរយ៉ាងច្បាស់មួយគឺ “ច្បាប់អន្តរជាតិ” ជាជាង “នយោបាយដោយប្រើកម្លាំង”។ នេះគឺជាការបង្ហាញថា កម្ពុជាមិនទទួលយកវិធីសាស្ត្រគំរាមកំហែង ការដាក់សម្ពាធ ឬការបង្កភាពតានតឹងដើម្បីដោះស្រាយវិវាទឡើយ ពិសេសពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាព្រំដែន និងអធិបតេយ្យភាពជាតិរបស់កម្ពុជា។គោលជំហររបស់កម្ពុជា ស្របទៅនឹងមាត្រា ២ នៃធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលតម្រូវឱ្យរដ្ឋទាំងអស់គោរពអធិបតេយ្យភាព សមភាពរវាងរដ្ឋ និងហាមឃាត់ការគំរាមកំហែង ឬការប្រើកម្លាំងប្រឆាំងនឹងបូរណភាពទឹកដីរបស់រដ្ឋដទៃ។
ក្នុងន័យនេះ កម្ពុជាកំពុងផ្អែកលើគោលការណ៍ស្នូលនៃច្បាប់អន្តរជាតិ រួមមាន «គោលការណ៍មិនប្រើកម្លាំង ការដោះស្រាយវិវាទដោយសន្តិវិធី និងសមភាពអធិបតេយ្យរវាងរដ្ឋទាំងអស់» ដើម្បីបញ្ជាក់ថា វិវាទអន្តររដ្ឋណាមួយ មិនអាចដោះស្រាយតាមរយៈអំណាចយោធា ឬសម្ពាធនយោបាយបានឡើយ។
ការគូសបញ្ជាក់ថា «ជម្លោះត្រូវតែដោះស្រាយដាច់ខាតតាមរយៈការសន្ទនា ការទូត និងការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ» មានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅជាងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ការទូតធម្មតា។ វាជាការបដិសេធយ៉ាងដាច់ខាតដោយប្រយោលចំពោះរាល់សកម្មភាពដែលព្យាយាមប្រើកម្លាំង ឬបង្កសម្ពាធនយោបាយដើម្បីទាមទារផលប្រយោជន៍លើវិវាទអន្តររដ្ឋ។ ក្នុងន័យនេះ កម្ពុជាកំពុងបញ្ជាក់ថា ច្បាប់អន្តរជាតិ និងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ ត្រូវតែស្ថិតនៅលើអំណាចនយោបាយ និងការគាបសង្កត់ដោយកម្លាំងរបស់ភាគីណាមួយ។
គោលជំហរនេះក៏មានទិសដៅច្បាស់លាស់ពាក់ព័ន្ធនឹងស្ថានការណ៍ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃផងដែរ។ ការថ្លែងអំណរគុណចំពោះសហគមន៍អន្តរជាតិ ដែលបានគាំទ្រការឈប់បាញ់ និងការដោះស្រាយដោយសន្តិវិធីនោះបាន បង្ហាញថា កម្ពុជាកំពុងធ្វើអន្តរជាតូបនីយកម្មគោលការណ៍សន្តិភាព និងពង្រឹងភាពស្របច្បាប់នៃជំហររបស់ខ្លួននៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ នេះជាសញ្ញាបង្ហាញថា កម្ពុជាចង់ឲ្យវិវាទត្រូវបានដោះស្រាយនៅក្នុងក្របខណ្ឌច្បាប់ និងយន្តការពហុភាគី មិនមែនតាមរយៈអារម្មណ៍ជាតិនិយម ឬសម្ពាធយោធានោះទេ។
ជាក់ស្ដែងណាស់ បទពិសោធន៍ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់កម្ពុជា គឺជាភស្តុតាងរស់មួយបញ្ជាក់ថា សង្គ្រាម និងការប្រើកម្លាំង មិនដែលនាំមកនូវដំណោះស្រាយយូរអង្វែងឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ ការគោរពច្បាប់អន្តរជាតិ និងការប្រើប្រាស់យន្តការការទូត ទើបជាមាគ៌ាដែលអាចធានាបាននូវសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងការរួមរស់ដោយគោរពគ្នាទៅវិញទៅមក។ ដូច្នេះ ការលើកឡើងរបស់កម្ពុជានៅវេទិកាអង្គការសហប្រជាជាតិមិនត្រឹមតែជាការការពារផលប្រយោជន៍ជាតិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាការការពារគោលការណ៍សកលដែលគ្រប់រដ្ឋតូចធំទាំងអស់ត្រូវតែគោរពដូចគ្នា។
នៅក្នុងពេលដែលសណ្តាប់ធ្នាប់ពិភពលោកកាន់តែមិនប្រាកដប្រជា កម្ពុជាកំពុងផ្ញើសារយ៉ាងមុតមាំថា សន្តិភាពមិនអាចកើតឡើងពីការគំរាមកំហែងបានទេ ហើយអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា ក៏មិនអាចក្លាយជាកម្មវត្ថុសម្រាប់ការចរចាដោយបង្ខំ ឬការប្រើកម្លាំងបានឡើយ។ ការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ និងច្បាប់អន្តរជាតិ គឺជាជម្រើសយុទ្ធសាស្ត្ររបស់កម្ពុជា និងជាគោលជំហរដែលបង្ហាញពីភាពចាស់ទុំខាងការទូត និងការទទួលខុសត្រូវក្នុងនាមជាសមាជិកមួយនៃសហគមន៍អន្តរជាតិ។
សរុបមក ការថ្លែងរបស់ប្រមុខការទូតកម្ពុជា នៅវេទិកាអង្គការសហប្រជាជាតិ គឺជាការបញ្ជាក់យ៉ាងមុតមាំថា កម្ពុជាមិនត្រឹមតែការពារអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីរបស់ខ្លួនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏កំពុងការពារគោលការណ៍ជាសកលនៃសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិផងដែរ។ ក្នុងពិភពលោកដែលកម្លាំងនយោបាយ និងការប្រកួតប្រជែងភូមិសាស្ត្រនយោបាយកំពុងព្យាយាមបង្វែរ “ច្បាប់” ឱ្យចុះចាញ់ “អំណាច” កម្ពុជាបានជ្រើសរើសឈរយ៉ាងច្បាស់នៅខាងគោលការណ៍នៃយុត្តិធម៌ សន្តិភាព និងច្បាប់អន្តរជាតិ។
កម្ពុជាកំពុងផ្ញើសារទៅកាន់ពិភពលោកថា រដ្ឋតូចមិនមែនគ្មានសិទ្ធិទេ ហើយអធិបតេយ្យភាពរបស់ប្រទេសណាមួយ ក៏មិនអាចក្លាយជាវត្ថុសម្រាប់ការគំរាមកំហែង ឬការប្រើវិធីសាស្ត្របង្ខំដើម្បីសម្រេចមហិច្ឆតានយោបាយរបស់ភាគីណាបានឡើយ។ ជម្លោះព្រំដែន ឬវិវាទអន្តររដ្ឋណាមួយ ត្រូវតែស្ថិតក្រោមក្របខណ្ឌនៃការសន្ទនា ការទូត និងច្បាប់អន្តរជាតិ មិនមែនស្ថិតក្រោមការបង្ខិតបង្ខំ ឬអំណាចយោធានោះទេ។ នេះគឺជាគោលជំហរដែលបង្ហាញពីភាពចាស់ទុំខាងការទូត ភាពស្របច្បាប់ខាងអន្តរជាតិ និងឆន្ទៈដ៏រឹងមាំរបស់កម្ពុជា ក្នុងការរក្សាសន្តិភាពដោយមិនលះបង់អធិបតេយ្យភាពជាតិ៕
ដោយ៖ ពិន វិជ័យ- អ្នកសិក្សាវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយ
