កម្ពុជាបដិសេធការអះអាងរបស់ថៃអំពីការចាប់ខ្លួន
Thai Prime Minister entered occupied area in the An Seh area, deep beyond their unilaterally produce map as marked in blue. SSBA
សេចក្តីសង្ខេប៖ មន្ត្រីកម្ពុជាបញ្ជាក់ថា អត្ថបទឯករាជ្យមួយដែលលើកឡើងថា មេដឹកនាំថៃអាចប្រឈមនឹងការចាប់ខ្លួន មិនឆ្លុះបញ្ចាំងពីគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជានោះទេ។
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបដិសេធការបកស្រាយរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថៃជុំវិញអត្ថបទស្រាវជ្រាវមួយ ដែលលើកឡើងថា មន្ត្រីថៃអាចប្រឈមនឹងការចាប់ខ្លួន ដោយបញ្ជាក់ថា បទអត្ថាធិប្បាយឯករាជ្យនេះមិនតំណាងឱ្យគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋចំពោះជម្លោះព្រំដែនឡើយ។
ការបញ្ជាក់នេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយថៃបានចុះផ្សាយដោយបង្ហាញថា អត្ថបទដែលចេញផ្សាយដោយមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា (DC-Cam) គឺជាការគំរាមចាប់ខ្លួនមេដឹកនាំថៃ និងមន្ត្រីផ្សេងទៀត ជុំវិញវត្តមានរបស់ពួកគេនៅតំបន់ព្រំដែនដែលមានជម្លោះ។
មន្ត្រីបានប្រាប់កាសែតខ្មែរថាមស៍ថា ទស្សនៈដែលបានបង្ហាញនៅក្នុងអត្ថបទ គឺជាទស្សនៈរបស់អ្នកនិពន្ធ ហើយមិនគួរត្រូវបានបកស្រាយថា ជាគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋនោះទេ។
មន្ត្រីបាននិយាយថា៖ «ជំហរផ្លូវការរបស់យើងនៅតែប្តេជ្ញាចិត្តដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី តាមរយៈកិច្ចសន្ទនា យន្តការទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ និងស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ»។
មន្ត្រីបានបញ្ជាក់ថា ការបកស្រាយនេះគឺចាំបាច់ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការយល់ច្រឡំ បន្ទាប់ពីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានចេញសេចក្តីប្រកាសព័ត៌មានតវ៉ាចំពោះដំណើរទស្សនកិច្ចដោយគ្មានការអនុញ្ញាតរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ អនុធីន ឆាន់វិរៈគូន ទៅកាន់តំបន់អានសេះ ក្នុងស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ ដែលកម្ពុជាចាត់ទុកថាជាទឹកដីអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន។
មន្ត្រីបានឱ្យដឹងថា កម្ពុជានៅតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវជំហរឱ្យប្រទេសថៃគោរពបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា។
អត្ថបទរបស់ DC-Cam ដែលមានចំណងជើងថា «អធិបតេយ្យភាព និងការអត់ធ្មត់៖ ជំហរផ្នែកច្បាប់ចំពោះដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ទឹកដីមានជម្លោះ» ត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយលោក ឆាំង យុ នាយករបស់មជ្ឈមណ្ឌលនេះ។
លោក ឆាំង យុ បានសរសេរថា មន្ត្រីថៃដែលចូលទៅកាន់ទឹកដីដែលទីក្រុងភ្នំពេញចាត់ទុកថាជាទឹកដីអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន អាចត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងកាត់ទោសតាមច្បាប់ជាតិ។ លោកបានបន្ថែមថា បុគ្គលដែលកាន់អាវុធអាចប្រឈមនឹងការប្រើកម្លាំងស្របតាមបទប្បញ្ញត្តិដែលអាចអនុវត្តបាន។
លោក ឆាំង យុ បានលើកឡើងថា៖ «មន្ត្រីថៃណាក៏ដោយដែលចូលទៅកាន់ទឹកដីអធិបតេយ្យ អាចត្រូវបានចាប់ខ្លួន និងកាត់ទោសដោយស្របច្បាប់ តាមច្បាប់ជាតិ ពីបទរំលោភច្បាប់ទាំងនោះ។ បុគ្គលដែលកាន់អាវុធក៏អាចប្រឈមនឹងការប្រើកម្លាំងដ៍ធ្ងន់ធ្ងរ ស្របតាមបទប្បញ្ញត្តិពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រើកម្លាំង»។
លោកបាននិយាយថា នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃត្រូវបានអមដំណើរដោយកងកម្លាំងយោធា ដែលកំពុងកាន់កាប់តំបន់នោះដោយខុសច្បាប់។
លោក ឆាំង យុ បានបន្ថែមថា៖ «ការអត់ធ្មត់យ៉ាងខ្លាំងនៅតែត្រូវបានអនុវត្ត ដោយយើងដឹងថា ការទូតគឺជាមធ្យោបាយដែលមានការចំណាយទាបបំផុត ទោះបីជាវាជាមធ្យោបាយដែលមានប្រសិទ្ធភាពតិចបំផុត ក្នុងការដោះស្រាយស្ថានការណ៍ដោយសន្តិវិធីក៏ដោយ»។
មន្ត្រីបានសង្កត់ធ្ងន់ថា DC-Cam គឺជាវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវឯករាជ្យ ហើយការបោះពុម្ពផ្សាយរបស់ខ្លួនមិនមែនជាគោលនយោបាយផ្លូវការរបស់រដ្ឋឡើយ។
បញ្ហានេះបានទាក់ទាញការឆ្លើយតបពីលោក អនុធីន ដែលត្រូវបានរាយការណ៍ថា បានច្រានចោលព័ត៌មានដែលលើកឡើងថា អាជ្ញាធរអាចស្វែងរកការចាប់ខ្លួនលោកជុំវិញដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក។
លោក អនុធីន បាននិយាយថា៖ «ពិតមែនឬ? តើខ្ញុំគួរនិយាយអ្វី?» ដោយបានបន្ថែមថា លោកបានប្រព្រឹត្តទៅតាមច្បាប់ថៃ និងសេចក្តីប្រកាសរួមដែលមេដឹកនាំប្រទេសទាំងពីរបានចុះហត្ថលេខា។
លោក អនុធីន បាននិយាយថា ភាគីទាំងពីរគួរតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវសេចក្តីប្រកាសរួម ដែលអំពាវនាវឱ្យភាគីទាំងពីររក្សាស្ថានភាព និងទីតាំងបច្ចុប្បន្នរបស់ខ្លួន។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន លោក នេត ភក្ត្រា បានការពារជំហរតវ៉ារបស់កម្ពុជា ដោយលើកឡើងថា បញ្ហានេះគួរតែត្រូវបានវាយតម្លៃតាមរយៈផែនទី សន្ធិសញ្ញា និងយន្តការដែលភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងគ្នា ជាជាងការប្រើវោហារសាស្ត្រនយោបាយ ឬវត្តមានរូបវន្ត។
លោក ភក្ត្រា បានថ្លែងថា ការតវ៉ានេះគឺជាការទទួលខុសត្រូវរបស់រដ្ឋអធិបតេយ្យមួយ ក្នុងការការពារបូរណភាពទឹកដីរបស់ខ្លួន។
លោកបានបញ្ជាក់ថា៖ «បញ្ហាស្នូលដែលមិនគួរត្រូវបានបង្វែរចេញពីការពិភាក្សា គឺមានភាពច្បាស់លាស់៖ តើតំបន់អានសេះស្ថិតនៅទីណា?»។
ដោយយោងតាមលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន លោក ភក្ត្រា បានថ្លែងថា អានសេះស្ថិតនៅក្នុងស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្តព្រះវិហារ។ លោកបានកត់សម្គាល់ថា ផែនទីខ្នាត ១:២០០,០០០ ដែលផលិតឡើងពីការកំណត់ព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម ក្រោមអនុសញ្ញា និងសន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ឆ្នាំ១៩០៤ និង១៩០៧ បានកំណត់តំបន់នេះស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីអធិបតេយ្យរបស់កម្ពុជា។
លោកបានបន្ថែមថា សូម្បីតែផែនទីស៊េរី L7017 ដែលថៃគូសដោយឯកតោភាគី និងមិនត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាមូលដ្ឋានច្បាប់សម្រាប់ការកំណត់ព្រំដែន ក៏បង្ហាញតំបន់អានសេះនៅក្នុងខ្សែព្រំដែនខាងកម្ពុជាផងដែរ។
លោក ភក្ត្រា បានបន្តថា៖ «ពាក្យសម្តីមិនអាចបង្កើតព្រំដែនបានទេ ហើយកម្លាំងក៏មិនអាចបង្កើតព្រំដែនបានដែរ។ ការអះអាងដោយឯកតោភាគីមិនអាចបង្កើតអធិបតេយ្យភាពបានទេ ហើយការកាន់កាប់ដោយកម្លាំងក៏មិនអាចបង្កើតអធិបតេយ្យភាពបានដែរ»។
លោកបានបន្ថែមថា វត្តមានរូបវន្ត និងការដំឡើងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធនានា រួមមានទូកុងតឺន័រ លួសបន្លា ផ្លូវ ការដាក់ពង្រាយកងទ័ព និងទង់ជាតិ មិនអាចជំនួសឱ្យការកំណត់ព្រំដែនដោយស្របច្បាប់បានឡើយ។
លោកបានលើកឡើងថា៖ «ទូកុងតឺន័រមិនមែនជាបង្គោលព្រំដែនទេ។ លួសបន្លាមិនមែនជាខ្សែព្រំដែនអន្តរជាតិទេ។ ទង់ជាតិរបស់ប្រទេសមួយមិនអាចផ្ទេរអធិបតេយ្យភាពពីរដ្ឋមួយទៅរដ្ឋមួយទៀតបានទេ»។
លោក ភក្ត្រា បានបន្ថែមថា ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ថៃមិនអាចបង្កើត ឬពង្រឹងការអះអាងអធិបតេយ្យភាពលើតំបន់អានសេះបានឡើយ។
លោកបានឱ្យដឹងថា៖ «ជាពិសេស ដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី អនុធីន ឆាន់វិរៈគូន មិនអាចត្រូវបានយកមកធ្វើជាមូលដ្ឋានសម្រាប់បង្កើត ឬពង្រឹងការអះអាងអធិបតេយ្យភាពរបស់ថៃលើតំបន់អានសេះបានឡើយ»។
លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការអនុវត្តសិទ្ធិអធិបតេយ្យនៅក្នុងទឹកដីជាតិ មិនគួរត្រូវបានចាត់ទុកថាជាការគំរាមប្រើកម្លាំងយោធានោះទេ។
លោកបានថ្លែងថា៖ «ការអនុវត្តច្បាប់ និងការគំរាមកំហែង ឬការប្រើកម្លាំង គឺជាបញ្ហាពីរដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ទាំងតាមផ្លូវច្បាប់ និងការទូត»។
លោក ភក្ត្រា បានអំពាវនាវឱ្យភាគីទាំងពីរជៀសវាងសកម្មភាពបង្កហេតុ និងការផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន (status quo) ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ដំណើរការកំណត់ព្រំដែន។ លោកថា បញ្ហាព្រំដែនដែលនៅសេសសល់គួរតែវិលត្រឡប់ទៅរកការងារបច្ចេកទេស តាមរយៈគណៈកម្មការព្រំដែនចម្រុះ (JBC)។
លោកបានយោងទៅចំណុចទី៣ នៃសេចក្តីប្រកាសរួម ចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដែលចែងថា ភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងថា រាល់ការរៀបចំដែលមានចែងក្នុងសេចក្តីប្រកាសនេះ មិនប៉ះពាល់ដល់ការខ័ណ្ឌសីមាព្រំដែនរវាងប្រទេសទាំងពីរឡើយ។
លោក ភក្ត្រា បានថ្លែងថា បទប្បញ្ញត្តិនេះបានបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ការកំណត់ព្រំដែនគួរតែបន្តតាមរយៈយន្តការដែលបានព្រមព្រៀងគ្នាទៅវិញទៅមក ហើយភាគីណាមួយមិនគួរបង្កើតស្ថានភាពជាក់ស្តែងថ្មីនៅលើដី រួចយកស្ថានភាពនោះទៅធ្វើជាមូលដ្ឋានសម្រាប់កំណត់ព្រំដែននៅពេលក្រោយឡើយ។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការពារជាតិ ឧត្តមសេនីយ៍ ទៀ សីហា បានប្រាប់មន្ត្រីអង្គការសហប្រជាជាតិ និងអនុព័ន្ធយោធាបរទេសកាលពីថ្ងៃពុធថា កម្ពុជាគ្មានបំណងបង្កជម្លោះជាមួយប្រទេសជិតខាងណាមួយឡើយ ហើយក៏គ្មានបំណងចង់ធ្វើសង្គ្រាមដែរ។
ឧត្តមសេនីយ៍ ទៀ សីហា បានថ្លែងថា៖ «យើងបានរស់នៅក្នុងសន្តិភាពអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ២០២៥ យើងបានប្រឈមមុខនឹងការប៉ះទង្គិចជាមួយប្រទេសថៃ។ នេះបង្ហាញពីភាពផុយស្រួយនៃព្រំដែនរបស់យើង នៅពេលប្រទេសជិតខាងរបស់យើងប្រឈមនឹងបញ្ហានយោបាយ។ សង្គ្រាមមិនអាចឆ្លុះបញ្ចាំងពីវឌ្ឍនភាពរបស់ប្រទេសណាមួយបានទេ។ យើងធ្លាប់ឆ្លងកាត់ភ្លើងសង្គ្រាមដ៏ជូរចត់ ហើយយើងមិនចង់បានសង្គ្រាមទេ។ យើងចង់បានតែសន្តិភាព។ យើងចង់បានការអភិវឌ្ឍ»។
ឧត្តមសេនីយ៍ ទៀ សីហា បានលើកឡើងថា បទពិសោធន៍នៃសង្គ្រាមស៊ីវិលអូសបន្លាយជាយូរឆ្នាំ បានផ្តល់ឱ្យមេដឹកនាំជាតិនូវការយល់ដឹងយ៉ាងច្បាស់អំពីផលវិបាកនៃជម្លោះ។ លោកបានបន្ថែមថា បន្ទាប់ពីសម្រេចបានសន្តិភាព ការប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះសន្តិសុខអន្តរជាតិត្រូវបានបង្ហាញតាមរយៈការចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងបេសកកម្មរក្សាសន្តិភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។
ជំហរផ្លូវការនៅតែរក្សាថា បញ្ហាព្រំដែនគួរតែត្រូវបានដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី តាមរយៈកិច្ចសន្ទនា យន្តការទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់ និងច្បាប់អន្តរជាតិ ដោយបដិសេធការបកស្រាយណាមួយដែលលើកឡើងដោយអង្គការឯករាជ្យថាជាគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋ។
-Khmer Times-
