បញ្ហាព្រំដែនគួរតែជាជ័រកាវបិទភ្ជាប់ឈាមខ្មែរឱ្យរួបរួមគ្នា មិនគួរជាគ្រាប់បែកផ្ទុះបំបែកឈាមខ្មែរឱ្យបែកខ្ញែកគ្នានោះទេ!
The author has called for unity among Khmer in the face of foreign aggression. Post AI
បញ្ហាព្រំដែន មិនមែនជារឿងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលតែមួយអាណត្តិ ឬជាកម្មសិទ្ធិផ្តាច់មុខរបស់គណបក្សនយោបាយណាមួយឡើយ ប៉ុន្តែវាជាបញ្ហាអាយុជីវិត និងនិរន្តរភាពយូរអង្វែងរបស់ប្រជាជាតិទាំងមូល ដែលទាមទារឱ្យមានការចូលរួមទទួលខុសត្រូវខ្ពស់បំផុតពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ទាំងគណបក្សកាន់អំណាច គណបក្សប្រឆាំង អ្នកនយោបាយគ្រប់និន្នាការ កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ អ្នកបច្ចេកទេស និងប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ។ ព្រំដែន គឺជាបន្ទាត់ខណ្ឌសីមានៃអធិបតេយ្យ ជានិមិត្តរូបនៃបូរណភាពទឹកដី និងជាសេចក្តីថ្លៃថ្នូររបស់ជាតិ។ ហេតុដូច្នេះហើយ គ្រប់គណបក្សនយោបាយទាំងអស់ គប្បីយកបញ្ហាព្រំដែនដាក់បញ្ចូលជារបៀបវារៈអាទិភាពខ្ពស់បំផុត នៅក្នុងកម្មវិធីនយោបាយរបស់ខ្លួន មិនថាក្នុងអំឡុងពេលយុទ្ធនាការបោះឆ្នោត ឬក្រោយពេលឡើងកាន់អំណាចនោះទេ។
ក្នុងបរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយដ៏ស្មុគស្មាញ និងសណ្ដាប់ធ្នាប់ពិភពលោកដែលផ្អែកលើច្បាប់កំពុងចុះខ្សោយ បញ្ហាព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាងតែងតែជាចំណុចរសើប និងអាចបង្កឱ្យមានវិបត្តិសន្តិសុខបានគ្រប់ពេលវេលា ប្រសិនបើគ្មានការគ្រប់គ្រងប្រកបដោយយុទ្ធសាស្ត្រវែងឆ្ងាយ ភាពឆ្លាតវៃខាងការទូត និងធ្លុងសាមគ្គីភាពជាតិផ្ទៃក្នុង។ ក្នុងន័យនេះ យ៉ាងហោចណាស់មានសសរស្តម្ភគោលនយោបាយអាទិភាពចំនួនបី ដែលគ្រប់គណបក្សនយោបាយគួរតែតម្រង់ទិស និងដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងកម្មវិធីនយោបាយរបស់ខ្លួន ហើយក្លាយជាកម្មវិធីនយោបាយជាតិនៅពេលដែលខ្លួនឈ្នះឆ្នោតឡើងកាន់អំណាច៖
ទី១. គោលនយោបាយដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាង ៖ គ្រប់គណបក្សនយោបាយទាំងអស់គប្បីបង្ហាញឱ្យបានច្បាស់លាស់នូវយុទ្ធសាស្ត្រ ចក្ខុវិស័យ និងយន្តការគតិយុត្តរបស់ខ្លួន ក្នុងការដោះស្រាយវិវាទព្រំដែនជាមួយប្រទេសជិតខាង ដោយផ្អែកលើបទដ្ឋានច្បាប់អន្តរជាតិ ផែនទីប្រវត្តិសាស្ត្រ កិច្ចព្រមព្រៀង សន្ធិសញ្ញា និងយន្តការការទូតសន្តិវិធី។ ការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនមិនអាចផ្អែកលើអារម្មណ៍ ភាពឆេវឆាវ មនោសញ្ចេតនាបុគ្គល ឬការប្រើប្រាស់វោហាសព្ទជាតិនិយមជ្រុលនោះឡើយ ប៉ុន្តែត្រូវផ្អែកលើសតិបញ្ញា ភស្តុតាងឯកសារច្បាប់ដ៏រឹងមាំ និងការទូតប្រកបដោយការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់។
ទី២. យុទ្ធសាស្ត្រ និងយុទ្ធវិធីការពារព្រំដែន អធិបតេយ្យ និងបូរណភាពទឹកដី ៖ គណបក្សនយោបាយទាំងអស់ គួរមានចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយនិងច្បាស់លាស់អំពីការកសាងនិងពង្រឹងសមត្ថភាពវិស័យការពារជាតិ ទំនើបកម្មយន្តការសន្តិសុខព្រំដែន ការអភិវឌ្ឍយុទ្ធសាស្ត្រខ្សែក្រវាត់ការពារ និងការប្រើប្រាស់ការទូតបុរេកម្ម ជាយន្តការបង្ការនិងទប់ស្កាត់ជម្លោះ។ ការការពារអធិបតេយ្យនិងបូរណភាពទឹកដី មិនមែនជាកាតព្វកិច្ចដាច់ដោយឡែករបស់កងទ័ពតែមួយមុខនោះទេ ប៉ុន្តែជាកាតព្វកិច្ចដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមរបស់ជាតិទាំងមូល។
ទី៣. គោលនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍ព្រំដែន ៖ ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅតាមខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន គឺជា ព្រំដែនរស់ ជាមហាកំពែងការពារអធិបតេយ្យជួរមុខដ៏មានប្រសិទ្ធភាពបំផុត។ ប្រសិនបើតំបន់ព្រំដែនស្ថិតក្នុងភាពក្រីក្រ ខ្វះខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធតភ្ជាប់ ខ្វះសេវាសាធារណៈ និងឱកាសសេដ្ឋកិច្ច នោះវានឹងបង្កជាភាពងាយរងគ្រោះទាំងផ្នែកសន្តិសុខ ភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងស្ថិរភាពសង្គម។ ដូច្នេះ ការអភិវឌ្ឍតំបន់ព្រំដែន គប្បីត្រូវបានចាត់ទុកជាគោលនយោបាយសន្តិសុខជាតិយូរអង្វែងដ៏សំខាន់និងចាំបាច់បំផុត។
អ្វីដែលជាចំណុចគន្លឹះនិងសំខាន់បំផុតនៅចំពោះមុខស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ន មិនមែនជាការចោទប្រកាន់ ភាពមន្ទិលសង្ស័យ ឬការទម្លាក់កំហុសដាក់គ្នាទៅវិញទៅមករវាងខ្មែរនិងខ្មែរនោះឡើយ។ សំណួរសំខាន់ដែលយើងត្រូវចោទសួរនោះគឺ តើយើងត្រូវធ្វើដូចម្តេច ដើម្បីទាមទារយកទឹកដីដែលទាហានសៀមឈ្លានពានកំពុងឈរជើង គ្រប់គ្រង និងកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ ត្រឡប់មកវិញប្រកបដោយសន្តិវិធី ភាពស្របច្បាប់ និងមានប្រសិទ្ធភាព?
នេះគឺជាចំណុចស្នូលដែលអ្នកនយោបាយគ្រប់និន្នាការត្រូវរួមគ្នាគិត ស្រាវជ្រាវ និងស្វែងរកដំណោះស្រាយរួម មិនមែនយកបញ្ហាដែលជាជោគវាសនារបស់ជាតិនេះ មកធ្វើជាឧបករណ៍ដើម្បីកេងចំណេញទាញយកប្រជាប្រិយភាព ឬយកឈ្នះចាញ់ផ្នែកនយោបាយផ្ទៃក្នុងនោះឡើយ។ អ្នកនយោបាយទាំងអស់ ត្រូវទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិនិងកូនចៅជំនាន់ក្រោយ បើទឹកដីនេះរបូតទៅដៃសត្រូវជាស្ថាពរ។
បញ្ហាព្រំដែន ជាបញ្ហាជាតិដ៏មានសារសំខាន់បំផុត ដែលទាមទារឱ្យមានធ្លុងសាមគ្គីភាពជាតិកម្រិតខ្ពស់បំផុត។ ថ្នាក់ដឹកនាំនិងអ្នកនយោបាយគ្រប់និន្នាការ គប្បីចេះបិទទ្វារពិភាក្សាគ្នាក្នុងមហាគ្រួសារខ្មែរប្រកបដោយវិជ្ជាជីវៈ ការទទួលខុសត្រូវ និងមនសិការជាតិខ្ពស់បំផុត ដើម្បីស្វែងរកយុទ្ធសាស្ត្ររួមក្នុងការការពារផលប្រយោជន៍ជាតិ។ យើងមិនគួរយកចំណុចខ្លាំង ចំណុចខ្សោយ ឬយុទ្ធសាស្ត្រផ្ទៃក្នុងរបស់ខ្មែរ មកលាតត្រដាងឬវាយប្រហារគ្នាជាសាធារណៈឡើយ ព្រោះទង្វើបែបនេះ អាចនឹងក្លាយជាការផ្តល់ទិន្នន័យឬព័ត៌មានយុទ្ធសាស្ត្រដែលសត្រូវឈ្លានពានឬភាគីម្ខាងទៀតអាចយកទៅប្រើប្រាស់ដើម្បីវាយបកនិងប្រឆាំងនឹងយើងវិញ។
ខ្មែរយើងមានសុភាសិតមួយពោលថា «ឈ្លោះគ្នាក្នុងគ្រួសារ ដូចស្រាតកាយាបង្ហាញញាតិ ឈ្លោះគ្នាក្នុងសង្គមជាតិ ដូចលាតកំណប់បង្ហាញចោរ»។ សុភាសិតនេះ នៅតែមានតម្លៃជ្រាលជ្រៅសម្រាប់បរិបទបច្ចុប្បន្ន។ នៅពេលដែលខ្មែរនិងខ្មែរឈ្លោះទាស់ទែងគ្នាដោយគ្មានព្រំដែនកំណត់ និងការបញ្ចេញព័ត៌មានរសើបឬយុទ្ធសាស្ត្រជាតិជាសាធារណៈ វាមិនត្រឹមតែធ្វើឱ្យកម្លាំងផ្ទៃក្នុងជាតិចុះខ្សោយនិងបែកបាក់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងកំពុងផ្ដល់ឱកាសឱ្យបរទេសឈ្លានពាន ប្រើប្រាស់ភាពល្ងង់ខ្លៅនិងភាពបែកបាក់របស់យើង ដើម្បីបម្រើឱ្យផលប្រយោជន៍និងមហិច្ឆតាឈ្លានពានរបស់ពួកគេទៅវិញទេ។
ដូច្នេះ អ្នកនយោបាយទាំងអស់មិនគួរប្រើប្រាស់បញ្ហាព្រំដែនឧបករណ៍នយោបាយបង្កឱ្យមានភាពបែកបាក់ជាតិ ឬដុតកំដៅកំហឹងសង្គមនោះឡើយ ប៉ុន្តែយើងគួរតែបង្កើតរបៀបវារៈជាតិរួមតែមួយ ដែលគ្រប់គណបក្សនយោបាយនិងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូបមានកាតព្វកិច្ចរួមគ្នាថែរក្សានិងការពារ។ បញ្ហាព្រំដែនគួរតែជាជ័រកាវបិទភ្ជាប់ឈាមខ្មែរ មិនគួរជាគ្រាប់បែកផ្ទុះបំបែកឈាមខ្មែរឱ្យបែកខ្ញែកគ្នានោះទេ។ នៅពេលណាដែលបញ្ហាទឹកដី និងអធិបតេយ្យជាតិ ត្រូវបានប្រែក្លាយទៅជាគោលនយោបាយរួមនិងជាសំឡេងឯកច្ឆន្ទរបស់ជាតិ នោះខ្មែរនឹងមានភាពធន់ផ្ទៃក្នុងនិងមានកម្លាំងយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការការពារអធិបតេយ្យ បូរណភាពទឹកដី និងផលប្រយោជន៍ដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមរបស់ជាតិឱ្យបានរឹងមាំនិងស្ថិតស្ថេរគង់វង្សយូរអង្វែង៕
បណ្ឌិត គិន ភា គឺជាសមាជិកបម្រុងនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា
