ការពារបូរណភាពទឹកដីដោយមិនបង្កសង្គ្រាម៖ ការប្តេជ្ញាចិត្តមុតមាំ និងដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធីរបស់កម្ពុជា
ការពារបូរណភាពទឹកដីដោយមិនបង្កសង្គ្រាម៖ ការប្តេជ្ញាចិត្តមុតមាំ និងដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធីរបស់កម្ពុជា
ការការពារបូរណភាពទឹកដី និងអធិបតេយ្យជាតិ គឺជាអាទិភាពខ្ពស់បំផុត និងជាការប្តេជ្ញាចិត្តដ៏មោះមុតរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។ ឆន្ទៈមុតស្រួចនេះ មិនមែនគ្រាន់តែជាពាក្យសម្ដីនិយាយឲ្យតែពិរោះស្តាប់ដូចក្រុមប្រឆាំងចោទប្រកាន់មកលើរាជរដ្ឋាភិបាលនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានបង្ហាញឲ្យឃើញតាមរយៈសកម្មភាពជាក់ស្តែង និងជំហរច្បាស់លាស់នៅលើឆាកអន្តរជាតិ ជាពិសេសក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដែលបាននិងកំពុងបន្តកើតមានឡើងមកដល់ពេលនេះ។
ប្រឈមមុខនឹងសកម្មភាពដែលកម្ពុជាចាត់ទុកថាជាការរំលោភបំពានជាបន្តបន្ទាប់ពីសំណាក់ភាគីថៃ ដូចជា ការដាក់ទូកុងតឺន័រ ការរាយបន្លាលួសរារាំងពលរដ្ឋខ្មែរមិនឱ្យវិលត្រឡប់ទៅលំនៅដ្ឋានវិញ ការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្សេងៗ រួមទាំងការសាងសង់ព្រះពុទ្ធរូប និងការបង្ហូតទង់ជាតិនៅតំបន់ដែលកម្ពុជាចាត់ទុកថាស្ថិតក្នុងទឹកដីរបស់ខ្លួន រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបន្តចាត់វិធានការតាមផ្លូវការទូត និងច្បាប់យ៉ាងជាប់លាប់។
វិធានការទាំងនេះរួមមាន ការតវ៉ាជាផ្លូវការ ការចរចា ការទូតសកម្ម ការកត់ត្រា និងប្រមូលភស្តុតាង ព្រមទាំងការប្រើប្រាស់យន្តការដោះស្រាយវិវាទដែលភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងគ្នា តាមរយៈក្រសួងការបរទេស និងក្រសួង-ស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ។ គោលបំណងគឺដើម្បីជំទាស់យ៉ាងច្បាស់លាស់ចំពោះសកម្មភាពណាមួយដែលកម្ពុជាយល់ថាប៉ះពាល់ដល់បូរណភាពទឹកដី អធិបតេយ្យភាពជាតិ និងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់ខ្មែរ។
ការប្រើប្រាស់ការទូត ច្បាប់ និងយន្តការអន្តរជាតិ មិនមែនមានន័យថាកម្ពុជាបោះបង់ការការពារបូរណភាពទឹកដីឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាបង្ហាញពីការជ្រើសរើសវិធីសាស្ត្រដែលអាចការពារផលប្រយោជន៍ជាតិបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព ខណៈពេលដែលកាត់បន្ថយហានិភ័យ និងជៀសវាងការធ្វើឱ្យវិវាទព្រំដែនក្លាយទៅជាជម្លោះប្រដាប់អាវុធ។
លើសពីការបង្ហាញជំហរប្រឆាំងជំទាស់ ការតវ៉ាជាផ្លូវការក៏មានសារៈសំខាន់ក្នុងការកត់ត្រាជំហររបស់កម្ពុជា និងរក្សាភស្តុតាងពាក់ព័ន្ធនឹងវិវាទ។ ការរក្សាជំហរឱ្យបានជាប់លាប់ និងមានឯកសារគាំទ្រ គឺជាមូលដ្ឋានសំខាន់សម្រាប់ការការពារផលប្រយោជន៍របស់កម្ពុជាតាមផ្លូវច្បាប់ និងការទូត។ ក្នុងន័យនេះ កម្ពុជាបញ្ជាក់ជំហរយ៉ាងច្បាស់ថា មិនទទួលស្គាល់ការកំណត់ខ្សែព្រំដែន ឬការទាមទារទឹកដីជាឯកតោភាគីណាមួយ ដែលផ្ទុយនឹងកិច្ចព្រមព្រៀង និងច្បាប់អន្តរជាតិឡើយ។
ទន្ទឹមនឹងការតវ៉ា កម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់យ៉ាងមុតមាំនូវគោលការណ៍ដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងកិច្ចព្រមព្រៀងទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់។ រាជរដ្ឋាភិបាលបានអំពាវនាវឲ្យភាគីថៃគោរព និងអនុវត្តឱ្យបានពេញលេញនូវសេចក្តីប្រកាសរួមនៃកិច្ចប្រជុំពិសេសលើកទី៣ របស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនទូទៅ (GBC) កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។ កិច្ចព្រមព្រៀងនេះ បានកំណត់យ៉ាងច្បាស់ឲ្យប្រគល់ការងារវាស់វែង និងខណ្ឌសីមាព្រំដែន ទៅឲ្យគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក (JBC) ដើម្បីធានាបាននូវយុត្តិធម៌ និងនិរន្តរភាព។
ក្រៅពីយន្តការផ្លូវការ រាជរដ្ឋាភិបាលក៏បានយកចិត្តទុកដាក់ការពារជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់ព្រំដែន ដោយបន្តជំរុញសេដ្ឋកិច្ច ជាពិសេសវិស័យកសិកម្ម ដើម្បីជាកម្លាំងចិត្ត និងជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃស្ថិរភាពជាតិ។ ការរួបរួមគ្នារវាងរាជរដ្ឋាភិបាល កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និងប្រជាពលរដ្ឋ គឺជាកម្លាំងដ៏សំខាន់ក្នុងការការពារបូរណភាពទឹកដី។
ជាចុងក្រោយ ការការពារបូរណភាពទឹកដីដោយសន្តិវិធី មិនមែនជាការដកថយពីការការពារអធិបតេយ្យភាពឡើយ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាគឺជាការជ្រើសរើសមធ្យោបាយដែលអាចការពារទាំងទឹកដី ប្រជាពលរដ្ឋ និងអនាគតរបស់ប្រទេស ដោយកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការបង្កើតជម្លោះធ្ងន់ធ្ងរ។ កម្ពុជាប្រកាន់ខ្ជាប់យ៉ាងមុតមាំនូវគោលការណ៍ និងច្បាប់អន្តរជាតិ មិនទទួលស្គាល់រាល់ការទាមទារ ឬសកម្មភាពឯកតោភាគីដែលប៉ះពាល់ដល់បូរណភាពទឹកដី និងអធិបតេយ្យភាពរបស់ខ្លួន និងនៅតែបើកចំហសម្រាប់ការចរចា និងការដោះស្រាយវិវាទតាមមធ្យោបាយសន្តិវិធី។
ដូច្នេះ ការការពារទឹកដីរបស់កម្ពុជា គឺមិនពឹងផ្អែកតែលើការប្រឈមមុខដោយកម្លាំងនោះទេ ប៉ុន្តែផ្អែកលើការទូតសកម្ម ការតវ៉ាជាផ្លូវការ ការប្រើប្រាស់ច្បាប់ និងយន្តការដោះស្រាយវិវាទដោយសន្តិវិធី និងការពង្រឹងសាមគ្គីភាពជាតិ នេះហើយគឺជាវិធីសាស្ត្រដែលបង្ហាញពីភាពមោះមុតក្នុងការការពារអធិបតេយ្យភាព ទំនួលខុសត្រូវចំពោះសន្តិភាព និងចក្ខុវិស័យរយៈពេលវែងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា៕
ដោយ៖ សុខ សុវណ្ណ
