វិចារណកថា ៥៩ – អ្នកផលិត៖ អ្នកកសាងមូលដ្ឋាននៃជីវិត

វិចារណកថា ៥៩ – អ្នកផលិត៖ អ្នកកសាងមូលដ្ឋាននៃជីវិត

គំនិតផ្តើម
«អ្នកកសាងដែលស្ងៀមស្ងាត់បំផុត ជាញឹកញាប់ជាអ្នកបង្កើតមូលដ្ឋាន ដែលជីវិតដទៃទៀតទាំងអស់បានទទួលផលពីវា។»

វិចារណកថា
ក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រអេកូឡូស៊ី សារពាង្គកាយដែលអាចបង្កើតសារធាតុសរីរាង្គពីសារធាតុអសរីរាង្គ ត្រូវបានហៅថា អ្នកផលិតបឋម (Primary Producers)។ រុក្ខជាតិ សារាយ និងមីក្រូសារពាង្គកាយមួយចំនួន បំពេញតួនាទីដ៏សំខាន់នេះ។ ពួកវាមិនបង្កើតរូបធាតុពីភាពទទេឡើយ ប៉ុន្តែបម្លែងទឹក កាបូនឌីអុកស៊ីត សារធាតុរ៉ែ និងថាមពល ទៅជាជាលិកាមានជីវិត។
នៅក្នុងព្រៃ ដើមឈើធំៗ និងរុក្ខជាតិតូចៗ បង្កើតជាមូលដ្ឋានដែលយើងអាចមើលឃើញ។ នៅក្នុងបឹង ទន្លេ និងមហាសមុទ្រ ភីតូប្លង់តុង (phytoplankton) ដ៏តូចល្អិត និងសារាយធំៗ អាចទ្រទ្រង់បណ្ដាញអាហារដ៏ធំទូលាយ។ នៅលើវាលស្មៅ និងដីកសិកម្ម ស្មៅ ស្រូវ និងដំណាំផ្សេងៗ ចាប់យកថាមពល ដែលបន្តទៅចិញ្ចឹមសត្វល្អិត សត្វ និងមនុស្ស។

នៅកម្ពុជា យើងអាចមើលឃើញតួនាទីនេះយ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងស្រែស្រូវ ព្រៃឈើ តំបន់ដីសើម បឹង ទន្លេ និងតំបន់ឆ្នេរ។ ស្រូវមួយដើម រុក្ខជាតិទឹកមួយប្រភេទ សារាយតូចមួយ ឬដើមឈើមួយដើម អាចមើលទៅជាជីវិតសាមញ្ញ ប៉ុន្តែវាអាចជាចំណុចចាប់ផ្តើមនៃទំនាក់ទំនងជីវិតជាច្រើន ដែលយើងមើលមិនឃើញ។
បរិមាណនៃផលិតកម្មបឋម មិនដូចគ្នាទេពីកន្លែងមួយទៅកន្លែងមួយ ឬពីរដូវមួយទៅរដូវមួយ។ ពន្លឺ សារធាតុចិញ្ចឹម សីតុណ្ហភាព ទឹក និងប្រភេទសារពាង្គកាយដែលមាននៅទីនោះ សុទ្ធតែជាកត្តាសំខាន់។ ជាន់ក្រោមនៃព្រៃដែលមានពន្លឺតិច តំបន់សមុទ្រដែលខ្វះសារធាតុចិញ្ចឹម ដីស្រែដែលស្ងួត និងតំបន់ដីសើមដែលសម្បូរជីវជាតិ សុទ្ធតែមានលំនាំផលិតកម្មខុសៗគ្នា។
ប៉ុន្តែ ការផលិតច្រើន មិនមានន័យថាប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីមានសុខភាពល្អជាងជានិច្ចនោះទេ។ នៅពេលសារធាតុចិញ្ចឹមច្រើនហួសប្រមាណហូរចូលទៅក្នុងទឹក វាអាចជំរុញឱ្យសារាយរីកដុះដាលខ្លាំង។ នៅពេលសារាយទាំងនោះងាប់ និងរលួយ អុកស៊ីសែនក្នុងទឹកអាចថយចុះ ដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ត្រី និងជីវិតក្នុងទឹកផ្សេងទៀត។ ក្នុងធម្មជាតិ តុល្យភាព និងបរិបទ មានសារៈសំខាន់ជាងការចង់ឱ្យអ្វីៗកើនឡើងដល់កម្រិតអតិបរមា។
អ្នកផលិតមិនត្រឹមតែបង្កើតអាហារ និងថាមពលប៉ុណ្ណោះទេ ពួកវាក៏បង្កើត ទីជម្រក ផងដែរ។ ដើមឈើផ្តល់ម្លប់ និងរចនាសម្ព័ន្ធដល់ព្រៃ។ ស្មៅជួយទប់ដី និងផ្តល់ទីជ្រកដល់សត្វតូចៗ។ រុក្ខជាតិក្នុងទឹកផ្តល់កន្លែងជ្រក និងលូតលាស់ដល់កូនត្រី និងសត្វឥតឆ្អឹងខ្នងជាច្រើន។ រាងកាយរបស់ពួកវា ក្លាយជាទាំងអាហារ និងផ្ទះសម្រាប់ជីវិតដទៃ។

មនុស្សយើងពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើអ្នកផលិតទាំងនេះ។ ដំណាំផ្តល់អាហារ សរសៃរុក្ខជាតិផ្តល់សម្ភារៈសម្រាប់សម្លៀកបំពាក់ ឈើក្លាយជាសម្ភារៈសម្រាប់សំណង់ និងការប្រើប្រាស់ផ្សេងៗ ខណៈសហគមន៍រុក្ខជាតិជួយរក្សាទឹក ដី ខ្យល់ និងមានឥទ្ធិពលលើអាកាសធាតុ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ភ្នែករបស់យើងជាញឹកញាប់ចាប់អារម្មណ៍លើសត្វស្លាប ត្រី គោ ឬមនុស្ស ជាងរុក្ខជាតិបៃតងដែលកំពុងទ្រទ្រង់ជីវិតទាំងនោះពីខាងក្រោម។
ការការពារអ្នកផលិត មានន័យថា ការពារដី ទឹក ដំណើរការលម្អងផ្កា ភាពចម្រុះនៃគ្រាប់ពូជ ទីជម្រកសមស្រប និងលក្ខខណ្ឌដែលអនុញ្ញាតឱ្យធម្មជាតិអាចបន្តពូជ និងស្ដារខ្លួនឡើងវិញ។ វាក៏មានន័យថា យើងត្រូវប្រើប្រាស់ និងប្រមូលផលក្នុងកម្រិតដែលធនធានធម្មជាតិអាចបង្កើតឡើងវិញបាន។

ពាក្យថា «អ្នកផលិត» មិនគួរធ្វើឱ្យយើងគិតថា រុក្ខជាតិគ្រាន់តែជាម៉ាស៊ីនសម្រាប់ផលិតអ្វីមួយឱ្យមនុស្សប្រើប្រាស់នោះទេ។ រុក្ខជាតិជាសារពាង្គកាយមានជីវិត ដែលមានការលូតលាស់ ការបន្តពូជ និងវដ្តជីវិតរបស់វាផ្ទាល់។ តម្លៃអេកូឡូស៊ីរបស់វា កើតចេញពីការរស់នៅពេញលេញរបស់វានៅក្នុងបណ្ដាញជីវិត។
សូមក្រឡេកមើលវាលស្រែបៃតង ម្លប់ព្រៃឈើ ឬផ្ទៃបឹងមួយ។ អ្វីដែលយើងកំពុងឃើញ គឺ អ្នកកសាងនៃជីវិតកំពុងធ្វើការ។ ពួកវាមិនសង់ដោយឥដ្ឋ ថ្ម ដែក ឬបេតុងទេ។ ពួកវាសង់ដោយស្លឹក ឫស ដើម និងកោសិកា ហើយសំណង់ដ៏ស្ងៀមស្ងាត់នោះ ក្លាយជាគ្រឹះដែលជីវិតជាច្រើនពឹងផ្អែក។

ការការពារគ្រឹះនេះ អាចជាកិច្ចការសាមញ្ញ ប៉ុន្តែមានអត្ថន័យជ្រាលជ្រៅ៖ រក្សាទឹកឱ្យស្អាតគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់សារាយ និងរុក្ខជាតិទឹក រក្សាដីឱ្យមានសុខភាពល្អសម្រាប់ឫស និងរក្សាទីជម្រកធម្មជាតិឱ្យមានការតភ្ជាប់គ្នា ដើម្បីឱ្យសហគមន៍រុក្ខជាតិអាចស្ដារខ្លួនឡើងវិញក្រោយពេលរងការរំខាន។
បណ្ដាញជីវិត ចាប់ផ្តើមនៅកន្លែងដែលជីវិតអាចចាប់យកថាមពល ហើយបម្លែងវាទៅជាមូលដ្ឋានសម្រាប់ជីវិតដទៃ។
នៅពេលអ្នកផលិតថយចុះ អ្នកប្រើប្រាស់ ឬសត្វដែលស៊ីអាហារ មិនអាចជំនួសតួនាទីរបស់ពួកវាបានទេ។ ការផ្តល់អាហារដល់សត្វដោយផ្ទាល់ អាចជួយបានតែមួយរយៈ ប៉ុន្តែមិនអាចជំនួសសហគមន៍រុក្ខជាតិ និងសារាយដែលមានសុខភាពល្អបានឡើយ។ ការការពារគ្រឹះនៃបណ្ដាញអាហារ ដូច្នេះ គឺជាវិធីមួយដែលមាននិរន្តរភាពបំផុតក្នុងការការពារជីវិតទាំងមូល។

នៅក្នុងពិភពលោកដែលកំពុងប្រឈមនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ការបាត់បង់ព្រៃឈើ ការរិចរិលដី ការបំពុលទឹក និងការបាត់បង់ជីវចម្រុះ ការការពារអ្នកផលិតបឋម មិនមែនគ្រាន់តែជាការការពាររុក្ខជាតិទេ។ វាជាការការពារគ្រឹះនៃសន្តិសុខស្បៀង ទឹក ប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី និងសមត្ថភាពរបស់ធម្មជាតិក្នុងការទ្រទ្រង់ជីវិត។

សម្រាប់កម្ពុជា ការថែរក្សាព្រៃឈើ ស្រែចម្ការ ដីសើម បឹង ទន្លេ និងតំបន់ឆ្នេរ គឺជាផ្នែកមួយនៃការថែរក្សាគ្រឹះបៃតងរបស់ប្រទេស។ សម្រាប់ពិភពលោក ការការពារគ្រឹះនេះ គឺជាការទទួលខុសត្រូវរួម ព្រោះបណ្ដាញជីវិតមិនស្គាល់ព្រំដែនដែលមនុស្សបានគូសនៅលើផែនទីឡើយ។

អ្នកកសាងដ៏សំខាន់បំផុតរបស់ធម្មជាតិ ជាញឹកញាប់មិនមានសំឡេង។ ពួកវាគ្រាន់តែលូតលាស់ ផ្ការីក បង្កើតគ្រាប់ពូជ ចាប់យកពន្លឺ និងបន្តផ្តល់មូលដ្ឋានឱ្យជីវិតជំនាន់ក្រោយ។
ប្រហែលជានេះជាមេរៀនមួយសម្រាប់មនុស្សយើងផងដែរ៖ ការងារដែលមានតម្លៃបំផុត មិនចាំបាច់តែងតែមានសំឡេងខ្លាំងបំផុតនោះទេ។ ពេលខ្លះ ការកសាងមូលដ្ឋានឱ្យអ្នកដទៃអាចរស់ និងរីកចម្រើនបាន គឺជាការរួមចំណែកដ៏មានន័យបំផុត។

ការពិចារណាតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនា
ការផ្តល់ឱ្យ មិនមែនមានន័យត្រឹមតែការប្រគល់វត្ថុអ្វីមួយទៅអ្នកដទៃនោះទេ។ ការបង្កើតលក្ខខណ្ឌល្អ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យជីវិតដទៃអាចរស់ លូតលាស់ និងបន្តទៅមុខ ក៏ជាទម្រង់ដ៏ជ្រាលជ្រៅមួយនៃការផ្តល់ដែរ។

អ្នកផលិតក្នុងធម្មជាតិ បង្ហាញយើងពីភាពសម្បូរបែបដោយគ្មានមោទនភាព និងការផ្តល់ដោយគ្មានការទាមទារការសរសើរ។ មេរៀនរបស់ពួកវា អញ្ជើញយើងឱ្យចេះរួមចំណែកដោយស្ងៀមស្ងាត់ ក្នុងការកសាងគ្រឹះនៃសុខុមាលភាពរួម។

ការពិចារណាសម្រាប់ថ្ងៃនេះ
នៅកន្លែងដែលខ្ញុំរស់នៅ តើអ្នកផលិតណាមួយកំពុងទ្រទ្រង់ជីវិតដទៃច្រើនជាងគេ?

សកម្មភាពសម្រាប់ថ្ងៃនេះ
ស្វែងរកអ្នកផលិតបឋមបីប្រភេទនៅក្នុងតំបន់របស់អ្នក៖ មួយប្រភេទធំ មួយប្រភេទតូច និងមួយប្រភេទរស់នៅក្នុងទឹក ប្រសិនបើអាចរកបាន។ បន្ទាប់មក សាកល្បងកត់សម្គាល់ថា តើជីវិតអ្វីខ្លះពឹងផ្អែកលើពួកវានីមួយៗ។

ការប្តេជ្ញាចិត្តសម្រាប់ថ្ងៃនេះ
ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំនឹងគោរពអ្នកកសាងនៃជីវិត និងចូលរួមការពារលក្ខខណ្ឌធម្មជាតិ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពួកវារស់ លូតលាស់ និងបន្តទ្រទ្រង់ជីវិតជំនាន់ក្រោយ។
នៅពេលយើងការពារធម្មជាតិ យើងកំពុងការពារសត្វលោកទាំងអស់—រួមទាំងខ្លួនយើងផងដែរ។ -បរិស្ថាន-