ថៃ និង «សង្គ្រាមបីសណ្ឋាន» លើកម្ពុជា៖ បំបាក់កម្លាំង បំបាក់សេដ្ឋកិច្ច និងបំបាក់កេរ្តិ៍ឈ្មោះ
ថៃ និង «សង្គ្រាមបីសណ្ឋាន» លើកម្ពុជា៖ បំបាក់កម្លាំង បំបាក់សេដ្ឋកិច្ច និងបំបាក់កេរ្តិ៍ឈ្មោះ
យោងតាមសន្ទរកថាគន្លឹះរបស់សម្តេចតេជោហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាកម្ពុជាបានឱ្យដឹងថ្មីៗនេះថា ជម្លោះកម្ពុជា-ថៃនាពេលនេះ មិនអាចមើលត្រឹមតែការប្រឈមមុខគ្នាតាមព្រំដែននោះទេ បើពិនិត្យឱ្យស៊ីជម្រៅទៅលើសកម្មភាពដែលកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ គេអាចមើលឃើញថា សម្ពាធដែលថៃដាក់មកលើកម្ពុជា មានច្រើនជ្រុង មិនមែនតែផ្នែកយោធាប៉ុណ្ណោះទេ។ ក្នុងនោះ ក៏មានសម្ពាធផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គ្រាមព័ត៌មានផងដែរ ដែលសុទ្ធតែអាចប៉ះពាល់ដល់កម្ពុជា និងសមត្ថភាពក្នុងការការពារផលប្រយោជន៍ជាតិ។
និយាយដោយត្រង់ទៅ ប្រសិនបើយើងមើលសកម្មភាពរបស់ថៃតាមទស្សនៈនេះ អាចចាត់ទុកថាជា «សង្គ្រាមបីសណ្ឋាន» គឺ សង្គ្រាមបំបាក់កម្លាំង សង្គ្រាមបំបាក់សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គ្រាមបំបាក់កេរ្តិ៍ឈ្មោះ។
សង្គ្រាមបំបាក់កម្លាំង មិនចាំបាច់មានការប្រយុទ្ធទ្រង់ទ្រាយធំទេ គឺគេធ្វើឡើងតាមរយៈការដាក់សម្ពាធយោធា ការបង្កើនភាពតានតឹង និងការធ្វើឱ្យកម្ពុជាត្រូវចំណាយកម្លាំង និងធនធានជាច្រើន។ នៅពេលស្ថានការណ៍តាមព្រំដែនត្រូវអូសបន្លាយ កម្ពុជាត្រូវបែងចែកកម្លាំង ថវិកា និងធនធានរបស់ជាតិទៅលើការការពារព្រំដែនកាន់តែច្រើនឡើង។ នេះហើយជាសង្គ្រាមបែប «រត់ម៉ារ៉ាតុង» ដែលមិនចាំបាច់ឈ្នះភ្លាមៗទេ ប៉ុន្តែត្រូវធ្វើឱ្យដៃគូចុះខ្សោយជាមុន។
រឿងដែលត្រូវយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់បំផុត គឺការរក្សាកម្លាំង ឬការបង្កើតស្ថានភាពថ្មីនៅតាមតំបន់ប្រឈម បន្ទាប់ពីមានកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ដែលមានគោលបំណងកាត់បន្ថយភាពតានតឹង។ សកម្មភាពបែបនេះ បានកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ជាក់ស្តែងនៅថ្ងៃទី២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦កន្លងមកនេះ កងទ័ពថៃបានបញ្ជូនគ្រឿងចក្រធុនធ្ងន់ចូលក្នុងទឹកដីកម្ពុជាដើម្បីជីកប្រឡាយនៅតំបន់ចូកគ្រួស ក្នុងភូមិថ្មដូន ឃុំគោកមន ស្រុកបន្ទាយអំពិល ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ដែលធ្វើឱ្យស្ថានការណ៍នៅលើដីក្នុងដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជាត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរបន្តិចម្តងៗ និងជាការបង្កើនសម្ពាធលើកម្ពុជាផង។
ដូច្នេះ កម្ពុជាមិនត្រឹមតែត្រូវការពារព្រំដែន និងទប់ស្កាត់ការបង្កើនភាពតានតឹងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះការបង្កើត «ការពិតថ្មី» នៅលើដី តាមរយៈសកម្មភាពជាក់ស្តែងដែលអាចធ្វើឱ្យស្ថានភាពដើមប្រែប្រួលជាបន្តបន្ទាប់ផងដែរ។
សង្គ្រាមបំបាក់សេដ្ឋកិច្ច ក្នុងជម្លោះសម័យទំនើប សេដ្ឋកិច្ចជាអាវុធមួយដ៏មុតស្រួចដែលមានប្រសិទ្ធភាពមិនចាញ់កម្លាំងយោធាឡើយ។ ការបិទច្រកព្រំដែន ការរំខានពាណិជ្ជកម្ម ឬការធ្វើឱ្យការដឹកជញ្ជូនជាប់គាំង និងការប៉ះពាល់ដល់ការងាររបស់ពលករ នោះហើយជាការបង្កផលវិបាកជាអវិជ្ជមានដល់ពលរដ្ឋដោយផ្ទាល់។
ចំណុចនេះ ថៃមិនអាចអះអាងថា ជារឿងដែលមិនពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះនោះទេ។ នៅពេលវិធានការតាមព្រំដែនធ្វើឱ្យពាណិជ្ជកម្មថយចុះ អាជីវកម្មឆ្លងកាត់ព្រំដែនតូចៗរងផលប៉ះពាល់ ពលករត្រូវវិលត្រឡប់មកស្រុកកំណើតវិញ និងគ្រួសាររបស់ពួកគេបាត់បង់ចំណូល នោះសម្ពាធនេះមិនបានធ្លាក់ត្រឹមតែលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតែមួយទេ ប៉ុន្តែថែមធ្លាក់ទៅលើប្រជាពលរដ្ឋសាមញ្ញថែមទៀតផង។ នេះជាវិធីដែលធ្វើឱ្យប្រទេសមួយមានភាពលំបាកពីខាងក្នុង ដោយមិនចាំបាច់ចំណាយគ្រាប់កាំភ្លើងសូម្បីតែមួយគ្រាប់។
សង្គ្រាមបំបាក់កេរ្តិ៍ឈ្មោះ ក្នុងសម័យព័ត៌តាមបែបបច្ចេកវិទ្យាទំនើប អ្នកណាអាចផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានបានលឿន ទូលំទូលាយ និងមានឥទ្ធិពលជាង អ្នកនោះគឺអាចមានប្រៀបលើឆាកអន្តរជាតិហើយ។ ជាពិសេស នៅពេលព័ត៌មានមួយត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយ មុនពេលអង្គហេតុត្រូវបានបញ្ជាក់ឱ្យបានច្បាស់នោះ អាចបង្កើតការយល់ឃើញមួយរួចស្រេចទៅហើយក្នុងចំណោមសាធារណជនអន្តរជាតិ។
កម្ពុជាមិនបានបដិសេធថា ឧក្រិដ្ឋកម្មឆបោកអនឡាញមិនមែនជាបញ្ហារបស់ខ្លួនឡើយ ប៉ុន្តែបញ្ហានេះគួរតែត្រូវបានដោះស្រាយតាមច្បាប់ និងតាមរយៈកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលត្រូវសួរគឺ តើបញ្ហាឧក្រិដ្ឋកម្មរបស់បណ្តាញឧក្រិដ្ឋជន ត្រូវបានយកមកពង្រីករហូតដល់ក្លាយជារូបភាពថា ប្រទេសកម្ពុជាទាំងមូលជាប្រភពបញ្ហាដែរឬទេ? បើការប្រើប្រាស់បញ្ហាទាំងនេះដើម្បីបង្កើតទស្សនៈអវិជ្ជមានចំពោះកម្ពុជា នោះមិនមែនជាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងឧក្រិដ្ឋកម្មតែមួយមុខទៀតឡើយ ប៉ុន្តែបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃសង្គ្រាមព័ត៌មានបំបាក់កេរ្តិ៍ឈ្មោះហើយ។
សង្គ្រាមទាំងបីសណ្ឋាននេះអាចភ្ជាប់គ្នាបាន។ សម្ពាធយោធាធ្វើឱ្យកម្ពុជាត្រូវចំណាយកម្លាំង និងធនធានកាន់តែច្រើន ខណៈសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចធ្វើឱ្យប្រជាពលរដ្ឋរងការលំបាក ហើយសង្គ្រាមព័ត៌មានអាចប៉ះពាល់ដល់ភាពជឿទុកចិត្តរបស់សហគមន៍អន្តរជាតិចំពោះកម្ពុជា។ នៅពេលសម្ពាធទាំងបីកើតឡើងស្របគ្នា នោះអាចបង្កើតជាបន្ទុកដ៏ធ្ងន់លើកម្ពុជា និងអាចមានផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងការប្រឈមមុខគ្នានៅលើសមរភូមិតែមួយមុខទៅទៀត។
ចំពោះថៃ បើចង់បានសន្តិភាពពិតប្រាកដ ត្រូវតែចាប់ផ្តើមពីការគោរពកិច្ចព្រមព្រៀង កុំបង្កើនភាពតានតឹង កុំប្រើសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចដើម្បីដាក់ប្រជាពលរដ្ឋស្លូតត្រង់កម្ពុជាឱ្យក្លាយជាអ្នកទទួលរង និងកុំយកបញ្ហាផ្ទៃក្នុងរបស់កម្ពុជាទៅធ្វើជាឧបករណ៍បំផ្លាញកេរ្តិ៍ឈ្មោះ ហើយបើចង់បានការដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី នោះ តុចរចា និងច្បាប់អន្តរជាតិ គួរតែជាផ្លូវដែលត្រូវដើរទាំងអស់គ្នា មិនមែនជាការបង្កើនសម្ពាធលើគ្រប់វិស័យដូចនេះទេ។
សម្រាប់កម្ពុជា មេរៀននេះត្រូវបានចាត់ទុកជារឿងសំខាន់ដែលមិនអាចមើលរំលងបាន ដោយកម្ពុជាកំពុងពង្រឹងកម្លាំងការពារជាតិ បង្កើនភាពធន់នៃសេដ្ឋកិច្ច កាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើទីផ្សារតែមួយ ព្រមទាំងពង្រឹងសមត្ថភាពការទូត និងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាន ដើម្បីឱ្យសហគមន៍អន្តរជាតិបានយល់ និងស្គាល់ពីកម្ពុជាដោយផ្អែកលើព័ត៌មាន និងភស្តុតាងពិតដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់បាន។
អ្វីដែលកម្ពុជាកំពុងប្រឈមមុខនាពេលនេះ មិនមែនមានតែសម្ពាធនៅតាមព្រំដែនទេ ប៉ុន្តែជាសម្ពាធដែលប៉ះពាល់ដល់កម្លាំង សេដ្ឋកិច្ច និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះជាតិ។ ដូច្នេះ កម្ពុជាត្រូវតែរឹងមាំលើគ្រប់ការដ្ឋានសមរភូមិ និងមិនឱ្យការបំភ្លៃព័ត៌មាននេះប៉ះពាល់ដល់ការយល់ឃើញ និងមិនអនុញ្ញាតឱ្យសម្ពាធសេដ្ឋកិច្ចពីខាងក្រៅធ្វើឱ្យកម្ពុជាចុះខ្សោយ និងមិនអនុញ្ញាតឱ្យមានការបង្កើត «ការពិតថ្មី» នៅលើទឹកដីកម្ពុជាឡើយ។ សន្តិភាពជាជម្រើសនិងជាអ្វីដែលកម្ពុជាចង់បាន ប៉ុន្តែការការពារអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដី គឺជាកាតព្វកិច្ចដែលមិនអាចចរចាឬដោះដូរបានឡើយ៕
ដោយ៖ ពិន វិជ័យ
