កម្ពុជាបន្តដំណើរការការទូត ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធីចំពោះជម្លោះដែនសមុទ្រកម្ពុជា-ថៃ
កម្ពុជាបន្តដំណើរការការទូត ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយដោយសន្តិវិធីចំពោះជម្លោះដែនសមុទ្រកម្ពុជា-ថៃ
ការប្រជុំលើកដំបូងរបស់គណៈកម្មការផ្សះផ្សា ក្រោមឧបសម្ព័ន្ធទី៥ នៃអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីនីតិសមុទ្រ (UNCLOS) រវាងកម្ពុជា និងថៃ ដែលគ្រោងធ្វើនៅប្រទេសសិង្ហបុរី ចាប់ពីថ្ងៃទី១៤ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៦ គឺជាជំហានមួយដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ក្នុងការដោះស្រាយបញ្ហាតំបន់សមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នារវាងប្រទេសទាំងពីរ។
ដំណើរការនេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីថៃបានលុបចោលអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០១ ដែលធ្លាប់ជាក្របខ័ណ្ឌសម្រាប់កម្ពុជា និងថៃពិភាក្សាអំពីតំបន់សមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នា។ បន្ទាប់ពីនោះមក កម្ពុជាបានងាកមកប្រើយន្តការផ្សះផ្សាដោយបង្ខំក្រោមអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីនីតិសមុទ្រ UNCLOS ដើម្បីបន្តស្វែងរកដំណោះស្រាយតាមផ្លូវច្បាប់ និងដោយសន្តិវិធីជំនួសវិញ។
សម្រាប់កម្ពុជា ការចូលរួមក្នុងដំណើរការនេះគឺបង្ហាញថា រាជរដ្ឋាភិបាលនៅតែជ្រើសរើសផ្លូវការទូត និងការចរចា ជំនួសឱ្យការប្រឈមមុខគ្នា។ បញ្ហាដែនសមុទ្ររវាងកម្ពុជា និងថៃមានប្រវត្តិយូរមកហើយ មិនមែនជាបញ្ហាដែលអាចដោះស្រាយបានក្នុងរយៈពេលខ្លីបាននោះទេ។ ដូច្នេះ ការមានវេទិកាផ្លូវការសម្រាប់ភាគីទាំងពីរជជែកគ្នាគឺជារឿងសំខាន់។
ជម្លោះនេះមានភាពស្មុគស្មាញ ព្រោះពាក់ព័ន្ធទាំងផ្នែកច្បាប់ ប្រវត្តិសាស្ត្រ បច្ចេកទេស និងផលប្រយោជន៍ជាតិ។ ការដោះស្រាយដោយប្រញាប់ប្រញាល់ ឬដោយសម្ពាធ អាចធ្វើឱ្យបញ្ហាកាន់តែពិបាក។ ផ្ទុយទៅវិញ ការបន្តចរចាដោយមានភាពអត់ធ្មត់ និងប្រើយន្តការដែលច្បាប់អន្តរជាតិទទួលស្គាល់ អាចផ្តល់ឱកាសឱ្យភាគីទាំងពីរស្វែងរកចំណុចដែលអាចយល់ព្រមគ្នាបាន។
ក្នុងកិច្ចប្រជុំនេះដែរ កម្ពុជានឹងមានការចូលរួមពីលោក ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិជាភ្នាក់ងាររបស់កម្ពុជា លោក ឡាំ ជា រដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែនជាភ្នាក់ងាររង ព្រមទាំងមន្ត្រីជំនាញ និងក្រុមការងារផ្នែកច្បាប់មួយចំនួនទៀត។ ការរៀបចំក្រុមការងារបែបនេះបង្ហាញថា កម្ពុជាចូលរួមក្នុងដំណើរការដោយផ្តោតលើទាំងទិដ្ឋភាពច្បាប់ និងបច្ចេកទេស។
គួររំលឹកផងដែរថា គណៈកម្មការផ្សះផ្សានេះមានសមាសភាពអ្នកផ្សះផ្សាចំនួន៥រូប ដោយកម្ពុជាបានតែងតាំងលោក Peter Taksøe-Jensen និងលោក Jean-Marc Thouvenin ខណៈថៃបានតែងតាំងលោក Rüdiger Wolfrum និងលោក Albert Hoffmann។ បន្ទាប់មក អ្នកផ្សះផ្សាទាំងបួនរូបបានជ្រើសរើសយកលោកស្រី Katrina Cooper ឱ្យធ្វើជាប្រធានគណៈកម្មការឯករាជ្យ។
ក្នុងនោះដែរ ការបើកឱ្យមានការផ្សាយជាសាធារណៈគឺជាចំណុចមួយដែលគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ដោយអាចជួយឱ្យប្រជាពលរដ្ឋទទួលបានព័ត៌មានដោយផ្ទាល់ និងយល់កាន់តែច្បាស់អំពីដំណើរការដែលកំពុងកើតឡើង។ សម្រាប់បញ្ហាដែលមានភាពរសើបដូចជាបញ្ហាព្រំដែន តម្លាភាពមានសារៈសំខាន់ ព្រោះការខ្វះព័ត៌មានអាចនាំឱ្យកើតមានការយល់ច្រឡំ ឬការបកស្រាយខុសគ្នា។
ចំណុចដែលគួរឱ្យសង្ឃឹម គឺភាគីទាំងពីរមានឱកាសជជែកគ្នានៅក្នុងក្របខ័ណ្ឌដែលផ្អែកលើច្បាប់អន្តរជាតិ។ ការចូលរួមក្នុងដំណើរការផ្សះផ្សាមិនមែនមានន័យថា ភាគីណាមួយត្រូវបោះបង់ផលប្រយោជន៍ជាតិរបស់ខ្លួននោះទេ។ ផ្ទុយទៅវិញ វាជាវិធីមួយក្នុងការដាក់ជំហររបស់ខ្លួនលើតុចរចា ហើយស្វែងរកដំណោះស្រាយដែលអាចទទួលយកបានដោយភាគីទាំងពីរ។
បញ្ហានេះក៏មានទំនាក់ទំនងជាមួយឱកាសសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងតំបន់សមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នាផងដែរ ជាពិសេសធនធានធម្មជាតិ និងសក្តានុពលប្រេង និងឧស្ម័ន។ ប្រសិនបើកម្ពុជា និងថៃអាចឈានដល់ការយល់ព្រមគ្នាតាមផ្លូវច្បាប់ នោះតំបន់ដែលធ្លាប់ជាប្រភពនៃការខ្វែងគំនិតគ្នា អាចក្លាយជាតំបន់ដែលភាគីទាំងពីររកឃើញផលប្រយោជន៍រួម។
ទោះជាយ៉ាងណា មិនគួររំពឹងពេកទេថា ការចាប់ផ្តើមដំណើរការផ្សះផ្សានឹងធ្វើឱ្យជម្លោះត្រូវបានបញ្ចប់ភ្លាមៗនោះទេ។ បញ្ហាដែលបានអូសបន្លាយអស់ជាងពីរទសវត្សរ៍មកហើយនេះ ត្រូវការទាំងពេលវេលា ការចរចាដោយប្រុងប្រយ័ត្ន និងឆន្ទៈពីភាគីទាំងពីរ តែអ្វីដែលសំខាន់នៅពេលនេះ គឺកុំឱ្យភាពខ្វែងគំនិតគ្នាអំពីរបញ្ហាព្រំដែនដែលមានស្រាប់នេះបានក្លាយជាឧបសគ្គរារាំងដល់ការសន្ទនាទៅបានហើយ។
សម្រាប់កម្ពុជា ការរក្សាភាពអត់ធ្មត់ និងបន្តប្រើប្រាស់មធ្យោបាយការទូត គឺជាជម្រើសដែលអាចជួយរក្សាបរិយាកាសសម្រាប់ការចរចា។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការត្រៀមខ្លួនផ្នែកច្បាប់ និងបច្ចេកទេសក៏មានសារៈសំខាន់ ដើម្បីធានាថាផលប្រយោជន៍របស់កម្ពុជាត្រូវបានការពារយ៉ាងច្បាស់លាស់ក្នុងដំណើរការចរចា។
នៅទីបញ្ចប់ គោលដៅមិនមែនគ្រាន់តែចង់ឱ្យជម្លោះមួយត្រូវបានបិទបញ្ចប់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែគឺការស្វែងរកដំណោះស្រាយដែលអាចឱ្យកម្ពុជា និងថៃបន្តរស់នៅជាមួយគ្នាដោយមានទំនុកចិត្ត និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការកាន់តែប្រសើរ។ ប្រសិនបើភាគីទាំងពីរអាចរកឃើញចំណុចរួមតាមច្បាប់ និងដោយសន្តិវិធី នោះបញ្ហាដែលធ្លាប់បង្កការខ្វែងគំនិតគ្នាអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ អាចបើកផ្លូវទៅរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការថ្មីៗ និងផលប្រយោជន៍រួមនៅថ្ងៃខាងមុខ៕
ដោយ៖ ពិន វិជ័យ
