ផែនការ «ការពារជាតិ» របស់ថៃ ត្រូវបានចោទសួរជុំវិញការរំលោភបទឈប់បាញ់
The Thai military illegally blockades Cambodian territory with barbed wire in Pursat province amid a ceasefire. KT/Khem Sovannara
សេចក្តីសង្ខេប៖ កម្ពុជាអំពាវនាវឱ្យថៃគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ឆ្នាំ២០២៥ និងដោះស្រាយវិវាទទឹកដីតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ជាជាងប្រើកម្លាំងយោធា។
សំណួរកំពុងលើកឡើងជុំវិញគោលបំណងនៃការរៀបចំកម្លាំងយោធារបស់ថៃនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ខណៈមន្ត្រីកម្ពុជាបន្តអំពាវនាវឱ្យដោះស្រាយវិវាទតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងយន្តការសន្តិវិធី។
មជ្ឈមណ្ឌលព័ត៌មានចម្រុះរបស់ថៃ (JIC) បានការពារផែនការ «ចក្រភុងភូវណាថ» (Chakrabongse Bhuvanath) ថាជាវិធានការការពារជាតិ ដោយច្រានចោលការលើកឡើងថា ផែនការនេះបង្ហាញពីការត្រៀមទុកជាមុនសម្រាប់ប្រតិបត្តិការយោធាប្រឆាំងកម្ពុជា។
មន្ត្រីកម្ពុជាម្នាក់បានលើកឡើងថា បញ្ហាមិនមែនស្ថិតនៅត្រង់ថាតើ ថៃមានសិទ្ធិរក្សាផែនការការពារជាតិឬអត់នោះទេ ព្រោះគ្រប់រដ្ឋសុទ្ធតែមានសិទ្ធិធ្វើដូច្នេះ ប៉ុន្តែបញ្ហាគឺថា តើផែនការនោះមានគោលបំណងអ្វី នៅពេលដែលវាត្រូវបានបំលែងទៅជាការរៀបចំប្រតិបត្តិការ និងសកម្មភាពយោធា។
មន្ត្រីរូបនេះបានលើកឡើងពីសម្តីដែលត្រូវបានសារព័ត៌មានថៃរាយការណ៍ថា លោក ប៊ុនស៊ីន ផាត់ក្លាង (Boonsin Padklang) អតីតមេបញ្ជាការកងទ័ពភូមិភាគទី២ បាននិយាយថា នៅពេលលោកកាន់តំណែងជាមេបញ្ជាការ លោកបាន «គិតជាប់ជានិច្ចថា តើយើងនឹងយកទឹកដីត្រឡប់មកវិញដោយរបៀបណា»។
មន្ត្រីរូបនេះបានថ្លែងថា៖ «នេះមិនមែនជាការចោទប្រកាន់ដែលកម្ពុជាបង្កើតឡើងនោះទេ។ ទាំងនេះគឺជាសម្តីដែលត្រូវបានសន្មតថាជារបស់អតីតមេបញ្ជាការយោធាថៃ និងត្រូវបានរាយការណ៍ដោយសារព័ត៌មានថៃ»។
មន្ត្រីបានបន្ថែមថា សម្តីខាងលើបានបង្កើតជាសំណួរជុំវិញការពន្យល់របស់ថៃដែលថា ការរៀបចំទាំងនេះមានគោលបំណងការពារតែប៉ុណ្ណោះ ជាពិសេសនៅពេលមានការលើកឡើងអំពីការយកទឹកដីត្រឡប់មកវិញ។ ការវិវត្តជាបន្តបន្ទាប់ក៏ត្រូវបានយកមកពិចារណាផងដែរ រួមមានការដែលកងកម្លាំងថៃបានបង្កើតវត្តមានយោធា និងដាក់បង្ហាញទង់ជាតិថៃនៅទីតាំងដែលកម្ពុជាអះអាងថា ស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីអធិបតេយ្យរបស់ខ្លួន។
មន្ត្រីបានបន្តថា៖ «ផែនការយោធាមិនអាចត្រូវបានវាយតម្លៃត្រឹមតែតាមឈ្មោះដែលគេដាក់ឱ្យនោះទេ។ គោលបំណងរបស់វាក៏ត្រូវវាយតម្លៃដោយផ្អែកលើគោលដៅដែលបានបង្ហាញមុនពេលអនុវត្ត និងសកម្មភាពដែលបានកើតឡើងបន្ទាប់ពីនោះផងដែរ»។
មន្ត្រីបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ការការពារខ្លួនមានគោលបំណងទប់ស្កាត់ការគំរាមកំហែង ហើយមិនមែនផ្តល់មូលដ្ឋានផ្លូវច្បាប់សម្រាប់ការទទួលបានទឹកដី ការបង្កើតអធិបតេយ្យភាពតាមរយៈវត្តមានយោធា ឬការផ្លាស់ប្តូរព្រំដែនអន្តរជាតិដោយកម្លាំងនោះឡើយ។ ការបោះទង់ជាតិ ការដាក់ពង្រាយកងទ័ព ឬការសាងសង់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយោធា មិនអាចបង្កើតកម្មសិទ្ធិស្របច្បាប់លើទឹកដីបានឡើយ។
មន្ត្រីលើកឡើងថា៖ «ព្រំដែនត្រូវបានកំណត់ដោយច្បាប់ មិនមែនដោយកម្លាំងយោធានោះទេ។ ទង់ជាតិដែលត្រូវបានបោះបន្ទាប់ពីការប្រើកម្លាំង មិនអាចគូសព្រំដែនឡើងវិញបានឡើយ»។
ជាមួយគ្នានេះ អ្នកនាំពាក្យរដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា បានរំលឹកជាថ្មីពីជំហររបស់កម្ពុជាថា សេចក្តីប្រកាសរួមថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ គួរត្រូវបានពិចារណាទាំងមូល មិនមែនជ្រើសយកតែបទប្បញ្ញត្តិមួយចំនួនមកពិចារណានោះទេ។
លោក បូណា បានថ្លែងថា វិធានការចំនួន៦ដំបូងនៃសេចក្តីប្រកាសរួម បានកំណត់ការប្តេជ្ញាចិត្តដើម្បីបន្ថយភាពតានតឹងរវាងភាគីទាំងពីរ។ វិធានការទាំងនេះរួមមាន បទឈប់បាញ់ជាបន្ទាន់ដែលគ្របដណ្តប់លើអាវុធគ្រប់ប្រភេទ ការវាយប្រហារលើជនស៊ីវិល និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ព្រមទាំងទ្រព្យសម្បត្តិយោធា។
កិច្ចព្រមព្រៀងនេះក៏តម្រូវឱ្យភាគីទាំងពីររក្សាកងកម្លាំងរបស់ខ្លួននៅទីតាំងដែលមានស្រាប់ និងហាមឃាត់ការផ្លាស់ទីកងទ័ពបន្ថែម រួមទាំងការល្បាតចូលទៅក្នុងទីតាំងរបស់ភាគីម្ខាងទៀត។
លោក បូណា បានបន្តថា សេចក្តីប្រកាសរួមមិនប៉ះពាល់ដល់ការកំណត់ខណ្ឌសីមាព្រំដែន ឬខ្សែព្រំដែនអន្តរជាតិរវាងកម្ពុជា និងថៃឡើយ។ គណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែន (JBC) ត្រូវបន្តការងារវាស់វែង និងកំណត់ព្រំដែនតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់ ដោយផ្តល់អាទិភាពដល់តំបន់ស៊ីវិលដែលរងផលប៉ះពាល់។
កិច្ចព្រមព្រៀងនេះអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់ព្រំដែនដែលរងផលប៉ះពាល់ ត្រឡប់ទៅលំនៅឋានរបស់ពួកគេវិញ និងចាប់ផ្តើមជីវភាពរស់នៅធម្មតាឡើងវិញ។ ភាគីទាំងពីរត្រូវបានហាមឃាត់មិនឱ្យបង្កើនកម្លាំងតាមព្រំដែន ឬធ្វើសកម្មភាពបង្កហេតុ រួមទាំងសកម្មភាពយោធាដែលចូលទៅក្នុងដែនអាកាស បូរណភាពទឹកដី ឬទីតាំងរបស់ភាគីម្ខាងទៀត។
ការសាងសង់ ឬពង្រីកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធយោធាលើសពីទីតាំងដែលមានស្រាប់ ក៏ត្រូវបានហាមឃាត់ផងដែរ។
លោក បូណា បានថ្លែងថា JBC របស់កម្ពុជា បានផ្ញើកំណត់ទូតទៅកាន់ភាគីថៃ ដើម្បីស្នើសុំកិច្ចប្រជុំ JBC ពិសេស និងស្នើបង្កើតក្រុមការងារបច្ចេកទេសរួម ដើម្បីចាប់ផ្តើមការងារវាស់វែងនៅលើដីជាក់ស្តែងឡើងវិញ។
នៅក្នុងសារបង្ហោះលើ Facebook កាលពីថ្ងៃពុធ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងព័ត៌មាន លោក នេត្រ ភក្ត្រា បានច្រានចោលការអំពាវនាវឱ្យកម្ពុជាចៀសវាងការលើកឡើងពីវិវាទព្រំដែននៅវេទិកាអន្តរជាតិ ដោយនិយាយថា ការស្ងៀមស្ងាត់មិនអាចដោះស្រាយបញ្ហានៅលើដីបានឡើយ។
លោកបានបន្ថែមថា កម្ពុជាមិនអាចនៅស្ងៀម ខណៈកងកម្លាំងថៃត្រូវបានចោទថានៅតែមានវត្តមាននៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា សំណង់ដែលមានវិវាទនៅតែមាន ហើយប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជាមិនអាចត្រឡប់ទៅលំនៅឋានរបស់ពួកគេបាន។
លោកថា៖ «ដរាបណាដែលការរំលោភលើអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជានៅតែបន្ត កម្ពុជានឹងបន្តនិយាយ»។
លោក ភក្ត្រា បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ជំហររបស់កម្ពុជាមិនមានគោលបំណងប្រឈមមុខជាមួយថៃនោះទេ ប៉ុន្តែមានគោលបំណងការពារផលប្រយោជន៍ជាតិ និងស្វែងរកដំណោះស្រាយតាមផ្លូវការទូតដោយសន្តិវិធី។ លោកបានថ្លែងថា កម្ពុជាមានសិទ្ធិការពារអធិបតេយ្យភាព បូរណភាពទឹកដី ប្រជាជន និងជំហរផ្លូវច្បាប់របស់ខ្លួន ខណៈអ្នកការទូតមានទំនួលខុសត្រូវក្នុងការបង្ហាញជំហររបស់ប្រទេសទៅកាន់សហគមន៍អន្តរជាតិ។
លោកបានអំពាវនាវឱ្យថៃចៀសវាងសកម្មភាពឯកតោភាគីដែលអាចផ្លាស់ប្តូរស្ថានភាពនៅតាមព្រំដែន គោរពបទឈប់បាញ់ អនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់ និងប្រើយន្តការដោះស្រាយវិវាទដោយសន្តិវិធី ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។
លោកបន្តថា៖ «កម្ពុជាមិនទាមទារអ្វីដែលជារបស់អ្នកដទៃឡើយ។ ប៉ុន្តែកម្ពុជាមិនអាចទទួលយកការប្រើកម្លាំង ឬសកម្មភាពឯកតោភាគី ដើម្បីបង្កើតស្ថានភាពថ្មីនៅលើដី ហើយបន្ទាប់មករំពឹងឱ្យកម្ពុជានៅស្ងៀមចំពោះរឿងទាំងនោះបានឡើយ»។
លោក ភក្ត្រា បានបញ្ជាក់ជាថ្មីពីការគាំទ្ររបស់កម្ពុជាចំពោះកិច្ចសន្ទនា យន្តការទ្វេភាគី និងវិធីសាស្ត្រសន្តិវិធីក្នុងការដោះស្រាយវិវាទ។ លោកបានកត់សម្គាល់ថា អាស៊ាន អង្គការអន្តរជាតិហ្វ្រង់កូហ្វូនី និងអង្គការសហប្រជាជាតិ ផ្តល់វេទិកាសម្រាប់ប្រទេសនានាលើកឡើងពីកង្វល់ និងស្វែងរកដំណោះស្រាយតាមផ្លូវការទូត។
លោកថា៖ «ការទូតគឺជាជម្រើសជំនួសអាវុធ ហើយការជជែកគ្នាប្រសើរជាងការប្រយុទ្ធគ្នា»។
លោកបានបន្ថែមថា កម្ពុជានឹងបន្តបង្ហាញជំហររបស់ខ្លួនតាមរយៈបណ្តាញទ្វេភាគី និងវេទិកាអន្តរជាតិ ដើម្បីការពារសន្តិភាពដែលផ្អែកលើច្បាប់ និងអធិបតេយ្យភាព។
លោក ភក្ត្រា បានបញ្ជាក់ថា៖ «កម្ពុជានឹងស្ងៀម នៅពេលដែលលែងមានការរំលោភណាមួយដែលត្រូវលើកឡើងទៀត។ រហូតដល់ពេលនោះ កម្ពុជានឹងបន្តនិយាយ ដោយផ្អែកលើការពិត ច្បាប់ និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ»។
-Khmer Times-
