សៀវភៅថ្មីចងក្រងនូវព្រះរាជជីវប្រវត្តិ និងព្រះរាជកេរដំណែលរបស់ព្រះមហាក្សត្រីមាតា
សេចក្តីសង្ខេប៖ មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា បានបោះពុម្ពផ្សាយសៀវភៅពីរភាសាខ្មែរ-អង់គ្លេស ដែលរៀបរាប់លម្អិតអំពីព្រះរាជកិច្ច ការងារមនុស្សធម៌ និងតួនាទីរបស់ព្រះមហាក្សត្រីមាតា នរោត្តម មុនីនាថ សីហនុ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិសម័យទំនើប។
ព្រះរាជបណ្ណាល័យព្រះមហាក្សត្រីមាតានៃមជ្ឈមណ្ឌលឯកសារកម្ពុជា (DC-Cam) បានបោះពុម្ពសៀវភៅ «Witness to History: The Storied Life of Cambodia’s Queen Mother» (សាក្សីប្រវត្តិសាស្រ្ត ៖ ព្រះរាជជីវប្រវត្តិដ៏ឧត្តុងឧត្តម របស់សម្តេចព្រះមហាក្សត្រី នរោត្តម មុនិនាថ សីហនុ ព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ) ដែលមានជាពីរភាសា ខ្មែរ-អង់គ្លេស ដោយកត់ត្រាអំពីព្រះរាជជីវប្រវត្តិ ព្រះរាជកិច្ច និងព្រះរាជកេរដំណែលរបស់ព្រះមហាក្សត្រីមាតា នរោត្តម មុនីនាថ សីហនុ។
សៀវភៅនេះរៀបរាប់ពីព្រះរាជជីវប្រវត្តិរបស់ព្រះមហាក្សត្រីមាតា ចាប់តាំងពីព្រះរាជវ័យកុមារភាព រហូតដល់ការទទួលព្រះរាជបរមងារជាបន្តបន្ទាប់ និងការបំពេញព្រះរាជកិច្ចដង្ហែព្រះបរមរតនកោដ្ឋ នរោត្តម សីហនុ ដោយដាក់ព្រះរាជប្រវត្តិផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ព្រះអង្គនៅក្នុងបរិបទប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជាសម័យទំនើប។
យោងតាមព្រះរាជបណ្ណាល័យព្រះមហាក្សត្រីមាតា ការបោះពុម្ពផ្សាយនេះមានគោលបំណងរក្សាទុកភស្តុតាងជាឯកសារអំពីព្រះរាជជីវប្រវត្តិ និងព្រះរាជស្នាព្រះហស្តរបស់ព្រះមហាក្សត្រីមាតា សម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។ សៀវភៅនេះត្រូវបានដាក់បញ្ចូលក្នុងបណ្តុំសៀវភៅសិក្សាស្រាវជ្រាវឆ្នាំ២០២៦ របស់ DC-Cam។
ក្នុងព្រះរាជសារចុះថ្ងៃទី៨ ខែសីហា ព្រះមហាក្សត្រ ព្រះករុណា ព្រះបាទ សម្តេចព្រះ នរោត្តម សីហមុនី បានសម្តែងព្រះរាជអំណរគុណចំពោះលោក ឆាំង យុ អគ្គរាជទូតអមព្រះរាជខុទ្ទកាល័យព្រះមហាក្សត្រ និងជានាយកប្រតិបត្តិនៃព្រះរាជបណ្ណាល័យព្រះមហាក្សត្រីមាតា ចំពោះការបញ្ចប់ការបោះពុម្ពសៀវភៅនេះ។
ព្រះមហាក្សត្របានសរសេរថា៖ «ខ្ញុំមានសេចក្តីរីករាយយ៉ាងខ្លាំងដែលព្រះរាជបណ្ណាល័យព្រះមហាក្សត្រីមាតា បានបញ្ចប់ដោយជោគជ័យនូវការបោះពុម្ពសៀវភៅ Witness to History: The Storied Life of Cambodia’s Queen Mother»។ «ការលះបង់របស់លោក រួមជាមួយការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់ក្រុមការងាររបស់លោក បានជួយរក្សាទុកជំពូកដ៏សំខាន់មួយនៃប្រវត្តិសាស្ត្រជាតិរបស់យើង និងព្រះរាជកេរដំណែលដ៏ស្ថិតស្ថេររបស់ព្រះមហាក្សត្រីមាតា នរោត្តម មុនីនាថ សីហនុ»។
សៀវភៅនេះត្រូវបានរៀបចំឡើងក្នុងឱកាសខួបចម្រើនព្រះជន្ម ៩០ព្រះវស្សារបស់ព្រះមហាក្សត្រីមាតា កាលពីថ្ងៃទី១៨ ខែមិថុនា និងដើម្បីលើកតម្កើងព្រះរាជកិច្ចរបស់ព្រះអង្គចំពោះប្រទេសកម្ពុជា និងប្រជារាស្ត្រ។
សៀវភៅបានកត់ត្រាអំពីការវិវត្តនៃព្រះរាជឋានៈរបស់ព្រះអង្គ តាមរយៈព្រះរាជក្រឹត្យ និងឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រផ្លូវការ រួមមានការតែងតាំងព្រះអង្គជា«សម្តេចព្រះជាយា» ក្នុងឆ្នាំ១៩៩២ «សម្តេចព្រះមហេសី» នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៣ និង«សម្តេចព្រះរាជអគ្គមហេសី នរោត្តម មុនីនាថ សីហនុ» ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៦។
សៀវភៅក៏បានកត់ត្រាអំពីព្រះរាជប្រកាសផ្លូវច្បាប់ក្នុងឆ្នាំ២០០៤ ដែលប្រទានព្រះរាជបរមងារថា «សម្តេចព្រះមហាក្សត្រី នរោត្តម មុនីនាថ សីហនុ ព្រះវររាជមាតាជាតិខ្មែរ»។
ក្រៅពីព្រះរាជបរមងារ សៀវភៅបានលើកឡើងពីព្រះរាជកិច្ចមនុស្សធម៌របស់ព្រះអង្គតាមរយៈកាកបាទក្រហមកម្ពុជា ព្រះរាជសកម្មភាពការទូតក្នុងឋានៈជាព្រះមហេសីទី១ និងព្រះរាជកិច្ចចូលរួមក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងនានាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងឯករាជ្យជាតិ។
សៀវភៅបានរៀបរាប់លម្អិតអំពីតួនាទីរបស់ព្រះអង្គក្នុងការយាងដង្ហែ និងបម្រើព្រះបរមរតនកោដ្ឋ នរោត្តម សីហនុ ក្នុងអំឡុងពេលមានជម្លោះ ការរត់ភៀសសឹក និងគ្រោះថ្នាក់ ព្រមទាំងព្រះរាជកិច្ចរបស់ព្រះអង្គនៅក្នុងព្រះរាជវាំង។
ការបោះពុម្ពផ្សាយនេះបានបង្ហាញព្រះមហាក្សត្រីមាតា ក្នុងនាមជាព្រះសាក្សីនៃប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជាសម័យទំនើប ដោយព្រះអង្គបានឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូររបស់ប្រទេស ចាប់ពីសម័យអាណានិគម និងការទទួលបានឯករាជ្យ រហូតដល់សង្គ្រាម សម័យខ្មែរក្រហម និងការកសាងប្រទេសជាតិឡើងវិញ។
ព្រះរាជបណ្ណាល័យព្រះមហាក្សត្រីមាតាបានពិពណ៌នាព្រះអង្គថា ជាគំរូនៃភាពជាអ្នកដឹកនាំរបស់ស្ត្រី ដែលឥទ្ធិពលរបស់ព្រះអង្គត្រូវបានបង្ហាញតាមរយៈការចូលរួមក្នុងព្រះសកម្មភាពនានា ដែលជាការលើកទឹកចិត្តដល់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ ជាពិសេសស្ត្រី និងក្មេងស្រីកម្ពុជា។
សៀវភៅនេះមិនត្រឹមតែផ្តោតលើព្រះរាជជីវប្រវត្តិប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏រៀបរាប់អំពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីអភិរក្សព្រះរាជកេរដំណែលរបស់ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ នរោត្តម សីហនុ ផងដែរ។
គម្រោងមួយក្នុងចំណោមគម្រោងដែលបានលើកឡើង គឺផែនការប្រែក្លាយតំបន់អតីតអាកាសយានដ្ឋានពោធិ៍ចិនតុង ទៅជាតំបន់បៃតងអេកូឡូស៊ី មជ្ឈមណ្ឌលវប្បធម៌ និងការអភិវឌ្ឍទីក្រុង ដោយបណ្ណាល័យព្រះមហាក្សត្រីមាតានឹងស្ថិតនៅចំស្នូលនៃប្លង់មេ ក្នុងនាមជាវិទ្យាស្ថាន និងសារមន្ទីរ។
សៀវភៅក៏បានកត់ត្រាអំពីការជួសជុលអគារមរតកសម្តេចឪ-សម្តេចម៉ែ នាសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយម បុរីអូរស្វាយ-សែនជ័យ ក្នុងខេត្តស្ទឹងត្រែង ដែលត្រូវបានសាងសង់ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៤ និងសម្ពោធឡើងវិញបន្ទាប់ពីការជួសជុលក្នុងឆ្នាំ២០២៥។
គម្រោងមួយទៀតដែលត្រូវបានលើកឡើង គឺផែនការប្រែក្លាយអតីតព្រះរាជដំណាក់មួយពីសម័យសង្គមរាស្ត្រនិយមនៅខេត្តស្ទឹងត្រែង ទៅជាព្រះរាជសារមន្ទីរ។
ក្នុងព្រះរាជសារថ្វាយព្រះមហាក្សត្រីមាតា លោក ឆាំង យុ បានពិពណ៌នាការបោះពុម្ពសៀវភៅនេះថា ជាកិត្តិយសដ៏ធំធេងសម្រាប់រូបលោក និងក្រុមការងារ។
ព្រះរាជបណ្ណាល័យព្រះមហាក្សត្រីមាតាបានបន្ថែមថា សៀវភៅនេះមានគោលបំណងធានាថា ព្រះរាជបទពិសោធន៍ និងព្រះរាជស្នាព្រះហស្តរបស់ព្រះមហាក្សត្រីមាតា នឹងនៅតែអាចឱ្យមនុស្សជំនាន់ក្រោយសិក្សា និងស្វែងយល់បាន។
-Khmer Times-





