គណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោកថ្កោលទោសការបំផ្លាញសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ដោយសង្គ្រាម
សេចក្តីសង្ខេប៖ គណៈប្រតិភូពិភពលោកនៅក្នុងសម័យប្រជុំអង្គការយូណេស្កូ នៅទីក្រុងប៊ូសាន បានអំពាវនាវឱ្យការពារទីតាំងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ កំណត់ការទទួលខុសត្រូវយ៉ាងតឹងរ៉ឹងស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាទំនើបដើម្បីអភិរក្សបេតិកភណ្ឌ។
សម័យប្រជុំលើកទី៤៨ នៃគណៈកម្មាធិការបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ដែលបានប្រព្រឹត្តទៅពីថ្ងៃទី២៦ ដល់ថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា នៅទីក្រុងប៊ូសាន ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង បានអនុម័តជាឯកច្ឆន្ទថ្កោលទោសការបំផ្លាញសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ក្នុងអំឡុងពេលមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធ នេះបើយោងតាមគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា។
តបតាមការអញ្ជើញរបស់អង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) សមាជិកគណៈកម្មាធិការកណ្តាលគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា និងជាប្រធានគណៈប្រតិភូនៃសន្និសីទអន្តរជាតិនៃគណបក្សនយោបាយនៅអាស៊ី (ICAPP) និងក្រុមប្រឹក្សាវប្បធម៌អាស៊ី លោក សួស យ៉ារ៉ា បានដឹកនាំគណៈប្រតិភូកម្ពុជា ចូលរួមកិច្ចប្រជុំនេះ។
យ៉ាងហោចណាស់មានរដ្ឋសមាជិកចំនួន ១៦២ រួមជាមួយអង្គការអន្តរជាតិ ដៃគូ និងស្ថាប័នសង្កេតការណ៍ បានចូលរួមក្នុងសម័យប្រជុំនេះ។
នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែកក្កដា គណៈប្រតិភូកម្ពុជាបានឱ្យដឹងថា មហាសន្និបាតបានអនុម័តជាឯកច្ឆន្ទនូវសេចក្តីសម្រេចមួយកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ដែលថ្កោលទោសការបំផ្លាញសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោកក្នុងអំឡុងពេលមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធ។
សេចក្តីថ្លែងការណ៍បានបន្ថែមថា សេចក្តីសម្រេចនេះបានយោងទៅលើ អនុសញ្ញាទីក្រុងឡាអេ ឆ្នាំ១៩៥៤ ស្តីពីការការពារសម្បត្តិវប្បធម៌ក្នុងពេលមានជម្លោះប្រដាប់អាវុធ, អនុសញ្ញាទីក្រុងប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៧០ ស្តីពីការហាមឃាត់ និងការពារការនាំចូល ការនាំចេញ និងការផ្ទេរសម្បត្តិវប្បធម៌ដោយខុសច្បាប់, ព្រមទាំងសេចក្តីសម្រេចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ លេខ ២១៩៩ (២០១៥), ២២៥៣ (២០១៥) និង ២៣៤៧ (២០១៧)។
យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ គណៈកម្មាធិការក៏បានអំពាវនាវឱ្យរដ្ឋដែលពាក់ព័ន្ធនឹងជម្លោះប្រដាប់អាវុធ ការពារទីតាំងបេតិកភណ្ឌ និងជៀសវាងការប្រើប្រាស់ទីតាំងទាំងនោះសម្រាប់គោលបំណងយោធា។
ក្នុងនាមជាស្ថាប័នដៃគូរបស់អង្គការយូណេស្កូ គណៈប្រតិភូកម្ពុជាបានលើកឡើងថា ការបំផ្លាញសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនៅក្នុងតំបន់អាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក តម្រូវឱ្យមានការកំណត់ការទទួលខុសត្រូវ និងការថ្កោលទោសស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ។
គណៈប្រតិភូកម្ពុជាក៏បានគូសបញ្ជាក់ពីសារៈសំខាន់នៃការតភ្ជាប់អរិយធម៌ និងទីតាំងបេតិកភណ្ឌពិភពលោក តាមរយៈបណ្តាញសម្ព័ន្ធទីក្រុងបុរាណ (Ancient Sister-City Networks) ដើម្បីលើកកម្ពស់សន្តិភាព និងការដោះស្រាយជម្លោះ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ គណៈប្រតិភូក៏បានលើកទឹកចិត្តឱ្យប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ក្នុងការគាំទ្រដល់ការការពារ និងអភិរក្សបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌។
យោងតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍ គណៈប្រតិភូថៃបានស្នើសុំឆ្លើយតបភ្លាមៗ ហើយប្រធានអង្គប្រជុំបានអនុញ្ញាតឱ្យតំណាងរបស់ថៃថ្លែងរយៈពេលមួយនាទី។
-Khmer Times-





