ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុនចប់អាណត្តិលើកឡើងថា ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ជប៉ុន

ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុនចប់អាណត្តិលើកឡើងថា ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ជប៉ុន

សេចក្តីសង្ខេប៖ ការដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីទៅជា ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ បានបង្កើតមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យការពារជាតិ សេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយរវាងកម្ពុជា និងជប៉ុន ខណៈឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុន លោក Ueno Atsushi ត្រៀមបញ្ចប់បេសកកម្មការទូតរបស់លោកនៅកម្ពុជា។

ឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុនប្រចាំកម្ពុជា ដែលជិតចប់អាណត្តិ លោក Ueno Atsushi បានចាត់ទុកការដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងកម្ពុជា-ជប៉ុនទៅជា ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ (CSP) រួមជាមួយនឹងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យការពារជាតិ និងសន្តិសុខ ថាជាសមិទ្ធផលដ៏គួរឱ្យមានមោទនភាពបំផុតក្នុងអំឡុងពេលបំពេញបេសកកម្មការទូតរបស់លោក។

លោកបានបង្ហាញទំនុកចិត្តថា ប្រទេសទាំងពីរនឹងបន្តពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យសេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិសុខឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅនៅក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខ ហើយក៏បានរំលឹកអំពីព្រឹត្តិការណ៍ដែលបានបន្សល់ទុកនូវអនុស្សាវរីយ៍ដ៏ជ្រាលជ្រៅបំផុតសម្រាប់លោកផងដែរ។

នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយខ្មែរថាមស៍ មុនបញ្ចប់អាណត្តិការងារ លោកបានរំឭកពីសមិទ្ធផលសំខាន់ៗដែលសម្រេចបានចាប់តាំងពីលោកមកដល់កម្ពុជា និងបានថ្វាយសារតាំងជូន ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី នៅព្រះបរមរាជវាំង រាជធានីភ្នំពេញ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៣ ដោយស្នងតំណែងពីលោក Mikami Masahiro។

ថ្មីៗនេះ លោកឯកអគ្គរាជទូតក៏បានចូលរួមក្នុងកម្មវិធី «Fireside Chat» ដែលរៀបចំដោយ មជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាសម្រាប់ការសិក្សាតំបន់ (Cambodian Center for Regional Studies) នៃសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទនីតិសាស្ត្រ និងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច កាលពីថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ដោយមានការចូលរួមពីមន្ត្រីរាជរដ្ឋាភិបាល និងនិស្សិតសាកលវិទ្យាល័យ។

ក្នុងវគ្គសំណួរ-ចម្លើយដែលប្រព្រឹត្តទៅក្នុងបរិយាកាសបើកចំហ និងស្និទ្ធស្នាល លោកបានពិភាក្សាលើប្រធានបទជាច្រើន រួមមាន នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច អប់រំ និងវប្បធម៌។

លោកបានមានប្រសាសន៍ថា«នៅពេលខ្ញុំមកដល់កម្ពុជា ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ គឺជាឆ្នាំខួបលើកទី៧០ នៃការបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតរវាងជប៉ុន និងកម្ពុជា។ នៅឆ្នាំនោះ ប្រទេសទាំងពីរបានដំឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីទៅជា ភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ»។

លោកសំដៅទៅលើកិច្ចព្រមព្រៀង CSP ដែលត្រូវបានចុះហត្ថលេខាក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមក កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងពីរបានពង្រីកទៅលើវិស័យជាច្រើន រួមមាន ការពារជាតិ ការបង្កើតតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចរួម និងការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។

លោកបានបន្ថែមថា«យើងអាចអភិវឌ្ឍទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីបានតាមរយៈវិស័យជាច្រើន។ ប៉ុន្តែជាពិសេស កិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យការពារជាតិ និងសន្តិសុខ គឺជាវិស័យដែលមានការរីកចម្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់ជាងគេ»។

លោកបានលើកឡើងថា ក្នុងចំណោមអនុស្សាវរីយ៍ជាច្រើនដែលលោកទទួលបានអំឡុងពេលបំពេញបេសកកម្មនៅកម្ពុជា មានព្រឹត្តិការណ៍មួយដែលនៅតែស្ថិតក្នុងការចងចាំរបស់លោកជាងគេ។

លោកបានបញ្ជាក់ថា«ខ្ញុំមានអនុស្សាវរីយ៍ជាច្រើន ប៉ុន្តែបើឱ្យជ្រើសរើសតែមួយ នោះគឺនៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ នៅពេលគម្រោងជួសជុលស្ពានហាលខាងលិចនៃប្រាសាទអង្គរវត្ត ត្រូវបានបញ្ចប់ដោយមានការគាំទ្រពីសាកលវិទ្យាល័យ Sophia របស់ប្រទេសជប៉ុន»។

ស្ពានហាលប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ មានប្រវែង ១៩២ម៉ែត្រ សាងសង់ពីថ្មភក់ និងឆ្លងកាត់គូទឹកខាងក្រៅនៃប្រាសាទអង្គរវត្ត ស្ថិតក្នុងខេត្តសៀមរាប។

លោកក៏បានរំឭកផងដែរថា លោកមានកិត្តិយសបានអមដំណើរ ព្រះករុណា ព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី យាងឆ្លងកាត់ស្ពានហាលដែលទើបត្រូវបានជួសជុលរួច។

លោកបានមានប្រសាសន៍ថា «ព្រះករុណា ព្រះមហាក្សត្រ សីហមុនី បានយាងឆ្លងកាត់ស្ពានហាលជាលើកដំបូង ហើយខ្ញុំមានកិត្តិយសដ៏ឧត្តុង្គឧត្តមបានដង្ហែព្រះអង្គ។ នោះគឺជាពេលវេលាដែលធ្វើឱ្យខ្ញុំមានការចាប់អារម្មណ៍ និងចងចាំជាងគេបំផុត»។

ឆ្ពោះទៅមុខ លោកឯកអគ្គរាជទូតបានមានប្រសាសន៍ថា CSP បានបង្កើតមូលដ្ឋានដ៏រឹងមាំសម្រាប់ពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងប្រទេសទាំងពីរ លើវិស័យជាច្រើនក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍ខាងមុខ។ «ក្រោមក្របខណ្ឌភាពជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនេះ ជប៉ុន និងកម្ពុជាអាចពង្រឹងទំនាក់ទំនងរបស់ខ្លួនលើវិស័យជាច្រើន រួមមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច ការពារជាតិ និងនយោបាយ»។

លោកបានកត់សម្គាល់ថា កិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យការពារជាតិ និងសន្តិសុខ បានរីកចម្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់រួចមកហើយ។ «កិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យការពារជាតិ និងសន្តិសុខ គឺជាវិស័យដែលទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរវាងយើងមានការរីកចម្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់ជាងគេ»។

លោកបានបន្ថែមថា«កម្ពុជាគឺជាដៃគូដ៏សំខាន់សម្រាប់ជប៉ុន ក្នុងការរួមចំណែកថែរក្សាសន្តិភាព និងស្ថិរភាពនៅក្នុងតំបន់នេះ»។

ការលើកឡើងនេះ ធ្វើឡើងស្របពេលដែលតំបន់កំពុងប្រឈមនឹងភាពមិនច្បាស់លាស់ផ្នែកភូមិសាស្ត្រនយោបាយ និងបញ្ហាប្រឈមផ្នែកសន្តិសុខ។

លោកបានបន្តថា ប្រទេសទាំងពីរនៅមានឱកាសជាច្រើនក្នុងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរួមគ្នា ដើម្បីគាំទ្រដល់សន្តិភាព និងស្ថិរភាពក្នុងតំបន់។

លោកបានមានប្រសាសន៍ថា«ខ្ញុំគិតថា យើងនៅមានកិច្ចការជាច្រើនដែលអាចធ្វើរួមគ្នា ដើម្បីសម្រេចគោលបំណងនេះ»។

នៅថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា កម្ពុជា និងជប៉ុនបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀង ជំនួយសន្តិសុខផ្លូវការ (Official Security Assistance – OSA) មានទឹកប្រាក់ ៣លានដុល្លារ ដែលជាជំហានយុទ្ធសាស្ត្រថ្មីមួយក្នុងការគាំទ្រការធ្វើទំនើបកម្មលើសមត្ថភាពការពារជាតិ និងការល្បាតលើដែនសមុទ្ររបស់កម្ពុជា។

លោកបានលើកឡើងថា ការសម្រេចចិត្តរបស់ជប៉ុនក្នុងការផ្តល់ OSA ដល់កម្ពុជា ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្តេជ្ញាចិត្តរួមក្នុងការពង្រឹងសន្តិសុខក្នុងតំបន់។

លោកបានថ្លែងថា«មូលហេតុដែលជប៉ុនសម្រេចផ្តល់ OSA ជាលើកដំបូងដល់កម្ពុជា រួមទាំងការផ្តល់នាវាល្បាតដល់កងទ័ពជើងទឹកកម្ពុជា គឺដោយសារជប៉ុន និងកម្ពុជាអាចរួមចំណែកជាមួយគ្នា ក្នុងការធានាសេរីភាពនៃការធ្វើនាវាចរណ៍នៅក្នុងតំបន់នេះ»។

ពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច លោកបានរំលឹកដល់ដំណើរទស្សនកិច្ចផ្លូវការរបស់លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ទៅកាន់ប្រទេសជប៉ុន កាលពីខែឧសភា ឆ្នាំមុន ដែលក្នុងឱកាសនោះ កម្ពុជា និងជប៉ុនបានឯកភាពលើ កញ្ចប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចរួម (Economic Co-Creation Package) ជាមួយអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន Shigeru Ishiba។

លោកបានបញ្ជាក់ថា កញ្ចប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការនេះ គឺជាក្របខណ្ឌដ៏សំខាន់សម្រាប់ជំរុញការវិនិយោគរបស់ជប៉ុននៅកម្ពុជានាពេលអនាគត។

លោកបានមានប្រសាសន៍ថា«ក្រោមកញ្ចប់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចនេះ ខ្ញុំជឿជាក់ថា ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចទ្វេភាគីរវាងប្រទេសទាំងពីរ នឹងរីកចម្រើនកាន់តែខ្លាំងថែមទៀត»។

ថ្មីៗនេះ លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុ បានកោតសរសើរចំពោះការបំពេញបេសកកម្មរបស់លោកឯកអគ្គរាជទូតដែលបានជួយជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីឱ្យសម្រេចបានសមិទ្ធផលសំខាន់ៗជាច្រើន។

លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន បានបញ្ជាក់ថា ក្នុងអំឡុងពេលលោកបំពេញតួនាទីជាឯកអគ្គរាជទូត ជប៉ុនបានអនុម័តគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ចំនួន ២៦គម្រោង រួមមាន គម្រោងឥណទានសម្បទានចំនួន ១៤ និង កម្មវិធីជំនួយឥតសំណងចំនួន ១២ ដែលមានតម្លៃសរុបប្រមាណ ១,៦៥ពាន់លានដុល្លារ។

យោងតាមអគ្គនាយកដ្ឋានគយ និងរដ្ឋាករកម្ពុជា ទំហំពាណិជ្ជកម្មរវាងកម្ពុជា និងជប៉ុន ក្នុងឆមាសទី១ ឆ្នាំ២០២៦ បានកើនឡើងជិត ១៧ភាគរយ បើធៀបនឹងរយៈពេលដូចគ្នាកាលពីឆ្នាំមុន ដល់ ១,៤២៩ពាន់លានដុល្លារ ដែលជំរុញដោយការកើនឡើងនៃការនាំចេញរបស់កម្ពុជាទៅកាន់ជប៉ុន ២០,៣ភាគរយ។

ក្នុងវិស័យអប់រំ រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានផ្តល់អាហារូបករណ៍ដល់យុវជនកម្ពុជាជាង ១,៦០០នាក់ ឱ្យទៅសិក្សានៅប្រទេសជប៉ុន ចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ ដើម្បីបន្តការសិក្សាថ្នាក់ឧត្តម និងអភិវឌ្ឍជំនាញវិជ្ជាជីវៈ។

កម្ពុជា និងទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិជប៉ុន (JICA) ក៏បានចុះហត្ថលេខាលើកញ្ចប់គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍មានតម្លៃប្រមាណ ១៧១,៣លានដុល្លារ ដើម្បីគាំទ្រគម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ការផ្គត់ផ្គង់ទឹកស្អាត និងការអភិវឌ្ឍឌីជីថល។

លោកឯកអគ្គរាជទូតនឹងបញ្ចប់បេសកកម្មការទូតរបស់លោកនៅរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីទៅបំពេញតួនាទីជាឯកអគ្គរាជទូតជប៉ុនប្រចាំប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី។ មុនចាកចេញ លោកបានចូលជួបសម្តែងការគួរសម និងជម្រាបលាប្រមុខថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលរបស់កម្ពុជា រួមទាំង លោក ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភាផងដែរ។

-Khmer Times-