កម្ពុជាច្រានចោលការអះអាងរបស់ថៃថា UNCLOS រាំងស្ទះការចរចាព្រំដែនគោក

The foreign ministers of Thailand and Cambodia are engaged in a war of words regarding the correct way to negotiate an end to the current border crises. Post AI

ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជាបានច្រានចោលការអះអាងរបស់ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃ លោក ស៊ីហាសាក់ ភួងកែវកែវ (Sihasak Phuangketkeow) ដែលថា ការសម្រេចរបស់កម្ពុជាក្នុងការប្រើយន្តការផ្សះផ្សាជាកាតព្វកិច្ចក្រោមអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ (UNCLOS) បាន «បិទទ្វារ» ការចរចាព្រំដែនគោក ដោយបញ្ជាក់ថា បញ្ហាព្រំដែនសមុទ្រ និងព្រំដែនគោកស្ថិតក្រោមក្របខណ្ឌច្បាប់ និងយន្តការដាច់ដោយឡែកពីគ្នា ហើយអាចដំណើរការស្របគ្នាបាន។

នៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ចុះថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានហៅការលើកឡើងរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសថៃនៅទីក្រុងប៉េកាំងថា «មិនមែនជាការពិតនោះទេ»។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍នេះ គឺជាការឆ្លើយតបជាផ្លូវការលើកដំបូងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បន្ទាប់ពីលោក ស៊ីហាសាក់ បានអះអាងថា ការដែលកម្ពុជាប្រើប្រាស់យន្តការផ្សះផ្សាជាកាតព្វកិច្ចក្រោម UNCLOS បានធ្វើឱ្យបាត់បង់ទំនុកចិត្តរវាងប្រទេសទាំងពីរ និងធ្វើឱ្យការចរចាព្រំដែនគោកកាន់តែលំបាក។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសបានបញ្ជាក់ថា៖ «ព្រំដែនសមុទ្រ និងព្រំដែនគោក ស្ថិតក្រោមក្របខណ្ឌច្បាប់ និងយន្តការទ្វេភាគីផ្សេងពីគ្នា។ ការប្រើប្រាស់យន្តការ UNCLOS របស់កម្ពុជា ពាក់ព័ន្ធតែបញ្ហាព្រំដែនសមុទ្រប៉ុណ្ណោះ»។

ក្រសួងបានបន្ថែមថា UNCLOS គឺជាយន្តការសន្តិវិធីដែលទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិ សម្រាប់ដោះស្រាយវិវាទដែនសមុទ្រ ហើយមិនគួរត្រូវបានយកមកធ្វើជាលេសក្នុងការផ្អាកការងារកំណត់ព្រំដែនគោកឡើយ។

«UNCLOS ជាមធ្យោបាយសន្តិវិធីដែលភាគីបានឯកភាពសម្រាប់ដោះស្រាយវិវាទដែនសមុទ្រ ហើយការប្រើប្រាស់យន្តការនេះ គួរតែបង្កើនទំនុកចិត្ត មិនមែនបង្កការព្រួយបារម្ភពីប្រទេសជិតខាងដែលប្តេជ្ញាគោរពនីតិរដ្ឋអន្តរជាតិនោះទេ»។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍បន្តថា ដំណើរការក្រោម UNCLOS មិនអាចត្រូវបានយកធ្វើជាមូលហេតុសម្រាប់ផ្អាកការងារកំណត់ព្រំដែនគោកតាមរយៈគណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែន (JBC) ដែលបានឯកភាពក្នុងអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នា ឆ្នាំ២០០០ និងត្រូវបានបញ្ជាក់ឡើងវិញនៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥នោះឡើយ។

ក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ដដែល កម្ពុជាបានលើកឡើងថា ប្រទេសថៃទៅវិញទេ ដែលបានដកខ្លួនជាឯកតោភាគីពីក្របខណ្ឌដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពសម្រាប់ការចរចាព្រំដែនសមុទ្រ បើទោះបីជាកម្ពុជាបានស្នើសុំកុំឱ្យធ្វើដូច្នោះក៏ដោយ។

«គួររំឭកផងដែរថា ប្រទេសថៃជាអ្នកដែលបានដកខ្លួនជាឯកតោភាគីពីក្របខណ្ឌដែលបានឯកភាពនេះ សម្រាប់ការចរចាទ្វេភាគីលើបញ្ហាព្រំដែនសមុទ្រ ទោះបីកម្ពុជាបានស្នើសុំដោយផ្ទាល់មិនឱ្យធ្វើដូច្នោះក៏ដោយ»។

ក្រសួងក៏បានកត់សម្គាល់ដែរថា ខណៈដែលថៃកំពុងប្រឆាំងនឹងការដែលកម្ពុជាប្រើយន្តការ UNCLOS ប៉ុន្តែកន្លងមក ថៃធ្លាប់បានបង្ហាញជាញឹកញាប់ពីបំណងរបស់ខ្លួនក្នុងការពឹងផ្អែកលើ UNCLOS ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនសមុទ្រផងដែរ។

ដោយសារតែបញ្ហានេះ កម្ពុជាបានអំពាវនាវឱ្យថៃបញ្ឈប់ការបង្កើតលេសសម្រាប់ពន្យារពេលដោយចេតនា និងវិលត្រឡប់មកអនុវត្តដំណើរការកំណត់ព្រំដែនដែលប្រទេសទាំងពីរបានឯកភាពរួចហើយ។

«កម្ពុជាសូមអំពាវនាវឱ្យប្រទេសថៃបញ្ឈប់ការបង្កើតលេសសម្រាប់ការពន្យារពេលដោយចេតនា និងវិលត្រឡប់មកដោយសុចរិតចិត្ត ចូលរួមក្នុងដំណើរការកំណត់ព្រំដែនដែលប្រទេសទាំងពីរបានឯកភាពក្រោមអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០០ និងកិច្ចព្រមព្រៀងឈប់បាញ់ថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥»។

ក្រសួងបានបញ្ជាក់ទៀតថា គ្មានហេតុផលផ្នែកច្បាប់ ឬផ្នែកអនុវត្តណាមួយ ដែលអាចយកមកពន្យារការងារកំណត់ព្រំដែនគោករបស់ JBC ខណៈដែលដំណើរការដោះស្រាយវិវាទដែនសមុទ្រក្រោម UNCLOS អាចដំណើរការស្របគ្នាបាន។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍ក៏បានលើកឡើងពីការគាំទ្រពីសហគមន៍អន្តរជាតិ ដោយរំឭកថា មហាសន្និបាតសភាអង្គការហ្វ្រង់កូហ្វូនី (APF) កាលពីថ្ងៃទី១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦ បានអនុម័តសេចក្តីសម្រេចគាំទ្រអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា អំពាវនាវឱ្យបន្ថយភាពតានតឹង និងគាំទ្រការបន្តការងារកំណត់ព្រំដែនរបស់ JBC។

ជាមួយគ្នានេះ កម្ពុជាក៏បានអំពាវនាវឱ្យប្រទេសថៃគោរពសាលក្រមឆ្នាំ១៩៦២ និងឆ្នាំ២០១៣ របស់តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ពាក់ព័ន្ធប្រាសាទព្រះវិហារ និងបន្តការកំណត់ព្រំដែនគោកស្របតាមសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩០៤ និងឆ្នាំ១៩០៧ ដូចដែលបានបញ្ជាក់នៅក្នុងអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០០។

នៅចុងបញ្ចប់ សេចក្តីថ្លែងការណ៍បានព្រមានថា ការពន្យារដំណើរការកំណត់ព្រំដែនដោយគ្មានកំណត់ ដើម្បីធ្វើឱ្យការកាន់កាប់ទឹកដីកម្ពុជាដោយខុសច្បាប់ក្លាយជាអចិន្ត្រៃយ៍ គឺជាការរំលោភយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរលើធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ និងធម្មនុញ្ញអាស៊ាន ហើយមិនអាចទទួលយកបានឡើយ។

ការឆ្លើយតបនេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីលោក ស៊ីហាសាក់ បានថ្លែងនៅទីក្រុងប៉េកាំងថា ការដែលកម្ពុជាប្រើប្រាស់យន្តការផ្សះផ្សាជាកាតព្វកិច្ចក្រោម UNCLOS បានធ្វើឱ្យការចរចាព្រំដែនគោកកាន់តែពិបាក។ ទោះជាយ៉ាងណា កម្ពុជា និងអ្នកជំនាញច្បាប់អន្តរជាតិបានអះអាងជាបន្តបន្ទាប់ថា ដំណើរការក្រោម UNCLOS ពាក់ព័ន្ធតែវិវាទដែនសមុទ្រប៉ុណ្ណោះ ហើយមិនរារាំងការបន្តការងាររបស់គណៈកម្មការចម្រុះព្រំដែន (JBC) លើការកំណត់ព្រំដែនគោកនោះទេ។

-Post Khmer-