សូម្បីផែនទីគូសដោយសៀមខ្លួនឯងក៏បង្ហាញថា ប្រាសាទខ្នារនៅក្នុងទឹកដីខ្មែរ ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នពួកគេនៅតែកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់
- The boundary lines of a unilaterally drawn Thai map show that Khnar (K’nar) Temple is located in Cambodia. Supplied.
មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កិច្ចការព្រំដែនកម្ពុជាបានអះអាងថា ប្រាសាទខ្នារគឺស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជាយ៉ាងច្បាស់ក្រឡែត ហើយសូម្បីតែធ្វើការផ្ទៀងផ្ទាត់តាមផែនទីដែលថៃគូសឡើងជាឯកតោភាគីដោយខុសច្បាប់ ក៏លទ្ធផលនៅតែបង្ហាញដូចគ្នា។ ការផ្ទៀងផ្ទាត់នេះបានបញ្ជាក់កាន់តែច្បាស់ពីការកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់របស់យោធាថៃលើទឹកដីកម្ពុជា។
នៅក្នុងកិច្ចសម្ភាសន៍ជាមួយទូរទស្សន៍ជាតិកម្ពុជា (TVK) កាលពីថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា លោក អ៊ិត សុត្ថា រដ្ឋលេខាធិការប្រចាំការនៃរដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន និងជាអ្នកជំនាញជាន់ខ្ពស់លើបញ្ហាព្រំដែន បានលើកឡើងថា ផ្អែកតាមឯកសារដែលបន្សល់ទុកដោយគណៈកម្មការខណ្ឌសីមាព្រំដែនបារាំង-សៀម ប្រាសាទខ្នារ គឺស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ដូចដែលបានបង្ហាញនៅលើផែនទីខ្នាត ១:២០០.០០០។
លោកបានពន្យល់ថា ព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ គឺជាព្រំដែនអន្តរជាតិដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅដើមសតវត្សទី២០ តាមរយៈការខណ្ឌសីមា និងការបោះបង្គោលព្រំដែនចំនួន ៧៣ បង្គោល។ ដំណើរការនេះផ្អែកលើអនុសញ្ញា សន្ធិសញ្ញា ផែនទី កំណត់ហេតុបង្គោលព្រំដែន និងឯកសារពាក់ព័ន្ធផ្សេងៗទៀត ក៏ដូចជាការបោះបង្គោលជាក់ស្តែងនៅលើដី ដែលធ្វើឡើងដោយអាជ្ញាធរបារាំងតំណាងឱ្យកម្ពុជានាពេលនោះ និងអាជ្ញាធរសៀម ដែលបច្ចុប្បន្នជាប្រទេសថៃ។
លោកបានបង្ហាញផែនទីទាំងពីរដែលសុទ្ធតែបង្ហាញថាប្រាសាទនេះស្ថិតក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ដោយថ្លែងដូច្នេះថា៖ «ខ្ញុំសូមបង្ហាញថា ប្រាសាទខ្នារពិតជាស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា ស្របតាមខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនដែលបង្ហាញនៅលើផែនទីខ្នាត ១:២០០.០០០។ នេះគឺជារូបភាពផ្កាយរណប។ ខ្សែពណ៌ក្រហមតំណាងឱ្យព្រំដែនដែលចម្លងចេញពីផែនទីខ្នាត ១:២០០.០០០ ខណៈដែលខ្សែពណ៌ខៀវតំណាងឱ្យព្រំដែនដែលបង្ហាញនៅលើផែនទីខ្នាត ១:៥០.០០០ ដែលថៃគូសឡើងជាឯកតោភាគី និងបានប្រើប្រាស់ជាបន្តបន្ទាប់»។
លោកបានបន្ថែមថា៖ «ផែនទីនេះបង្ហាញពីទីតាំងបង្គោលព្រំដែនលេខ ២០ ដែលចំណុចពណ៌ក្រហម។ បង្គោលព្រំដែនដើមត្រូវបានរំកិលចេញ ហើយទីតាំងបច្ចុប្បន្នរបស់វានៅមិនទាន់ដឹងនៅឡើយទេ។ ក្នុងដំណាក់កាលដំបូងនៃការស្វែងរកបង្គោលព្រំដែនដើមសម័យបារាំងរួមគ្នា ភាគីទាំងពីរបានធ្វើការរុករក»។
បើតាមលោក សុត្ថា កម្ពុជាបានកំណត់ថាទីតាំងដើមរបស់បង្គោលព្រំដែនគឺត្រូវនឹងចំណុចពណ៌ក្រហម ដែលស្ថិតនៅចំលើខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនពណ៌ក្រហមដែលចម្លងចេញពីផែនទីខ្នាត ១:២០០.០០០។ វាក៏ស្ថិតនៅកៀកបំផុតទៅនឹងខ្សែពណ៌ខៀវដែលតំណាងឱ្យជំហររបស់ភាគីថៃផងដែរ។
លោកបន្តថា ទីតាំងប្រាសាទអាចមើលឃើញយ៉ាងច្បាស់នៅលើរូបភាពផ្កាយរណបបច្ចុប្បន្ននេះ ដោយមានខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន—ជំហរកម្ពុជាបង្ហាញពណ៌ក្រហម និងជំហរថៃបង្ហាញពណ៌ខៀវ—សុទ្ធតែបញ្ជាក់ថាប្រាសាទស្ថិតនៅក្រោមអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជា។
លោកបានពន្យល់ថា៖ «សូម្បីតែផែនទីខ្នាត ១:៥០.០០០ ដែលថៃគូសឡើងជាឯកតោភាគី ក៏គាំទ្រការសន្និដ្ឋាននេះដែរ។ នេះគឺជាផ្នែកដកស្រង់ចេញពីផ្ទាំងផែនទីលេខ ៥៦៣៧ I ស៊េរី L7017 ដែលថៃបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ការទាមទារព្រំដែនឯកតោភាគីរបស់ខ្លួន។ យើងបានដាក់ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនរបស់កម្ពុជាពណ៌ក្រហមពីលើផែនទីនោះ ខណៈខ្សែពណ៌ខៀវគឺជាព្រំដែនដែលមានស្រាប់នៅលើផែនទីខ្នាត ១:៥០.០០០។ វាបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ថា ប្រាសាទខ្នារស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា»។
បើតាមមន្ត្រីរូបនេះ ផែនទី L7017 ត្រូវបានផលិតឡើងជាឯកតោភាគី និងត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយខុសច្បាប់ដោយភាគីថៃ។ ផែនទីឯកតោភាគីនោះ ដែលមិនត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ ក៏បានបង្ហាញថា ប្រាសាទខ្នារ ប្រាសាទតាមន្តធំ និងប្រាសាទមួយចំនួនទៀតតាមបណ្តោយព្រំដែន គឺស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជា។
លោកបន្តថា៖ «បច្ចុប្បន្ន តាមអ្វីដែលខ្ញុំដឹង យោធាថៃកំពុងព្យាយាមគូសខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនថ្មី ដើម្បីបញ្ចូលតំបន់ដែលថៃបានឈ្លានពាន និងកំពុងកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ ឱ្យទៅជាទឹកដីថៃ»។
លោកបន្ថែមថា ផែនទី L7017 របស់ពួកគេ និងផែនទីផ្សេងទៀតដែលគូសឡើងជាឯកតោភាគី គឺមិនមានតម្លៃគតិយុត្ត ឬមានប្រសិទ្ធភាពតាមផ្លូវច្បាប់ឡើយ។
ប្រាសាទខ្នារ ស្ថិតនៅក្នុងភូមិអូរទឹកចោល ឃុំកូនគ្រៀល ក្រុងសំរោង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ ទល់មុខស្រុកកាប់ជើង ខេត្តសុរិន្ទ។
មុនពេលមានជម្លោះឆ្នាំ២០២៥ ប្រជាជនកម្ពុជាតែងតែទៅទស្សនាប្រាសាទនេះ តាមរយៈជណ្តើរបន្ទះឈើចំនួន ១១៨១ កាំ។ ប៉ុន្តែមានសេចក្តីរាយការណ៍ថា យោធាថៃបានវាយកាន់កាប់ក្នុងអំឡុងពេលប្រយុទ្ធគ្នាកាលពីខែធ្នូ ហើយបច្ចុប្បន្នកំពុងកាន់កាប់តំបន់នេះ និងអនុញ្ញាតឱ្យប្រជាជនរបស់ពួកគេចូលទស្សនាប្រាសាទ ដែលបង្កឱ្យមានការតវ៉ាពីភាគីកម្ពុជា។
-Post Khmer-
________________
ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែន ដែលបង្ហាញថា ប្រាសាទខ្នារ ស្ថិតនៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជាយ៉ាងច្បាស់។ សហការី
