កម្ពុជាជំរុញឱ្យអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងព្រំដែន និងការពារការដោះស្រាយវិវាទសមុទ្រតាមនីតិវិធីផ្សះផ្សា ខណៈ:នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃលើកតែការរិះគន់មកលើកម្ពុជានៅអង្គការសហប្រជាជាតិ

Sokhonn Prak, Deputy Prime Minister, Minister for Foreign Affairs and International Cooperation of Cambodia, addresses the general debate of the General Assembly’s eighty-first session.

#ព័ត៌មានជាតិ

កម្ពុជាបានជំរុញឱ្យថៃអនុវត្តកិច្ចព្រមព្រៀងព្រំដែនដែលមានស្រាប់ បន្តការងារវាស់វែង និងបោះបង្គោលព្រំដែនរួមគ្នា ព្រមទាំងអនុញ្ញាតឱ្យពលរដ្ឋកម្ពុជាជាង ២ម៉ឺននាក់ដែលភៀសខ្លួនអាចវិលត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ ខណៈការពារការសម្រេចចិត្តរបស់ខ្លួនក្នុងការស្វែងរកដំណោះស្រាយតាមនីតិវិធីផ្សះផ្សាអន្តរជាតិចំពោះវិវាទដែនសមុទ្ររវាងប្រទេសទាំងពីរ។

ថ្លែងនៅមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិ កាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស លោក ប្រាក់ សុខុន បានលើកឡើងថា ជម្លោះនាពេលថ្មីៗនេះបានធ្វើឱ្យជំនឿទុកចិត្តរវាងប្រទេសជិតខាងទាំងពីរធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង និងបន្សល់ទុកផលប៉ះពាល់យូរអង្វែង រួមមានការខូចខាតបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌ និងគ្រោះថ្នាក់ដែលនៅបន្តកើតមានពីយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះ។

លោកថ្លែងថា៖ «ការកសាងជំនឿទុកចិត្តឡើងវិញ មិនមែនគ្រាន់តែជារឿងគួរឱ្យចង់បាននោះទេ ប៉ុន្តែជារឿងចាំបាច់សម្រាប់អនាគតនៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីរបស់យើង និងផលប្រយោជន៍រួមក្នុងការរក្សាសន្តិភាពយូរអង្វែង និងទំនាក់ទំនងល្អរវាងប្រទេសជិតខាង»។

ការថ្លែងរបស់លោកធ្វើឡើងមួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ លោក អនុទីន ឆានវីរៈគុល បានប្រាប់មហាសន្និបាតថា កម្ពុជាមិនបានផ្តល់ «ឱកាសពិតប្រាកដ» ដល់កិច្ចសន្ទនាទ្វេភាគីឡើយ ហើយផ្ទុយទៅវិញបានចាប់ផ្តើមនីតិវិធីផ្សះផ្សាជាកាតព្វកិច្ចក្រោមអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្តីពីច្បាប់សមុទ្រ ឬ UNCLOS។

លោក ប្រាក់ សុខុន មិនបានលើកឈ្មោះលោក អនុទីន ឬឆ្លើយតបដោយផ្ទាល់ចំពោះសុន្ទរកថារបស់លោកឡើយ។

លោកបានថ្លែងថា វិធីសាស្ត្ររបស់កម្ពុជាចំពោះវិវាទព្រំដែននៅតែផ្អែកលើការដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី។ លោកបានអំពាវនាវឱ្យអនុវត្តឱ្យបានពេញលេញនូវសេចក្តីប្រកាសរួមទីក្រុងគូឡាឡាំពួរ ការឯកភាពគ្នានៅហ្វូសៀន និងជាពិសេសសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមចុះថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥។

លោកបន្តថា តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនោះ ប្រទេសទាំងពីរបានប្តេជ្ញាមិនគំរាមកំហែង ឬប្រើកម្លាំង គោរពព្រំដែនអន្តរជាតិ កាត់បន្ថយភាពតានតឹង និងជំរុញការធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងត្រឡប់មកប្រក្រតីវិញ។

លោក ប្រាក់ សុខុន បានលើកឡើងថា ការបន្តការងារវាស់វែង និងបោះបង្គោលព្រំដែនរបស់គណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមាព្រំដែនគោក ឬ JBC ឱ្យបានឆាប់ នឹងជួយដោះស្រាយការទាមទារពាក់ព័ន្ធនឹងព្រំដែនដែលនៅសេសសល់ និងកំណត់ខ្សែព្រំដែនដែលភាគីទាំងពីរទទួលស្គាល់ ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងសន្ធិសញ្ញា ព្រមទាំងកិច្ចព្រមព្រៀងដែលមានស្រាប់។

លោកក៏បានអំពាវនាវឱ្យពលរដ្ឋកម្ពុជាជាង ២ម៉ឺននាក់អាចវិលត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ។ តាមលោក ពួកគេនៅមិនទាន់អាចវិលត្រឡប់បាន ដោយសារការកាន់កាប់ដោយយោធា និងការរារាំងដែលនៅបន្តកើតមាន។

លោកបន្ថែមថា សកម្មភាពនៅក្នុងតំបន់ដែលកម្ពុជាចាត់ទុកថាត្រូវបានកាន់កាប់ ដែលអាចបង្កើត ឬពង្រឹងស្ថានភាពជាក់ស្តែងរួចទៅហើយ គួរត្រូវបញ្ឈប់។

ចំពោះវិវាទដែនសមុទ្រដែលជាបញ្ហាដាច់ដោយឡែក លោក ប្រាក់ សុខុន បានថ្លែងថា ការសម្រេចចិត្តរបស់ថៃកាលពីខែឧសភាក្នុងការបញ្ចប់អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០១ បានធ្វើឱ្យលែងមានក្របខ័ណ្ឌច្បាប់ទ្វេភាគីដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងជាពិសេសសម្រាប់ដោះស្រាយវិវាទសមុទ្ររវាងប្រទេសទាំងពីរ។

លោកថា ដោយហេតុនេះ កម្ពុជាបានចាប់ផ្តើមនីតិវិធីផ្សះផ្សាជាកាតព្វកិច្ចក្រោមអនុសញ្ញា UNCLOS។

លោកបានចាត់ទុកកិច្ចប្រជុំដំបូងរបស់គណៈកម្មការផ្សះផ្សានៅប្រទេសសិង្ហបុរី កាលពីដើមខែនេះ ថាជាឱកាសដើម្បីបង្រួមការខ្វែងគំនិត និងកសាងជំនឿទុកចិត្តឡើងវិញ។

ក្នុងសុន្ទរកថាកាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា លោក អនុទីន បានថ្លែងថា ថៃកំពុងចូលរួមក្នុងនីតិវិធីនេះដោយសុចរិត ប៉ុន្តែបានបញ្ជាក់ជំហរថា នីតិវិធីនេះពាក់ព័ន្ធតែការកំណត់ព្រំដែនសមុទ្រប៉ុណ្ណោះ។ លោកក៏បានអំពាវនាវឱ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាក់ស្តែងលើសន្តិសុខតាមព្រំដែន ការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ និងការបោសសម្អាតមីន។

លោក អនុទីន ថ្លែងថា៖ «ថៃមិនដែលស្វែងរកជម្លោះឡើយ»។ លោកបន្ថែមថា សន្តិភាពទាមទារឱ្យប្រទេសទាំងពីរធ្វើការរួមគ្នាដោយពិតប្រាកដ។

លោក ប្រាក់ សុខុន ក៏បានលើកឡើងពីការឆបោកតាមប្រព័ន្ធអនឡាញ ដោយចាត់ទុកការបង្ក្រាបបទល្មើសនេះជាអាទិភាពជាតិខ្ពស់បំផុតមួយរបស់កម្ពុជា។

លោកថា បណ្តាញឧក្រិដ្ឋជនធ្វើសកម្មភាពឆ្លងព្រំដែន ហើយការទប់ស្កាត់ពួកគេទាមទារកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកាន់តែខ្លាំង។ លោកបានលើកពីសន្និសីទដែលកម្ពុជារៀបចំក្នុងសប្តាហ៍នេះជាមួយដៃគូអន្តរជាតិ។

សុន្ទរកថារបស់មេដឹកនាំទាំងពីរបង្ហាញការពន្យល់ខុសគ្នាអំពីមូលហេតុនៃការធ្លាក់ចុះជំនឿទុកចិត្ត និងវិធីកសាងវាឡើងវិញ។ កម្ពុជាបានអំពាវនាវឱ្យបន្តការបោះបង្គោលព្រំដែនគោក និងគោរពការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងបទឈប់បាញ់ ខណៈបន្តនីតិវិធីផ្សះផ្សាចំពោះវិវាទដែនសមុទ្រ។ ចំណែកថៃបានចោទសួរអំពីការជ្រើសរើសនីតិវិធីនោះរបស់កម្ពុជា និងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីលើសន្តិសុខតាមបណ្តោយព្រំដែនរួម។

-Post Khmer-