សារវីដេអូ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នៅក្នុងមហាសន្និបាត នៃក្ដីសង្ឃឹម ក្រោមប្រធានបទ៖ «ការកសាង និងបង្កើតជាតិយើង នៅក្នុងពិភពលោកក្រោយវិបត្តិកូវីដ-១៩៖ ការពឹងពាក់អាស្រ័យគ្នាទៅវិញទៅមក វិបុលភាពទៅវិញទៅមក និងគុណតម្លៃសកល»

ថ្ងៃអាទិត្យ ទី ៩ សីហា ២០២០​
13

CNV: 

– ឯកឧត្តម លោកជំទាវ ថ្នាក់ដឹកនាំ
– លោកជំទាវ ហាក់ ចា ហាន់ មូន ( Hak Ja Han Moon ) សហស្ថាបនិកនៃសហព័ន្ធសន្តិភាពសកល
– ឯកឧត្តម ហូសេ ដឺ វេណេស្សា (Jose de Venecia) សហប្រធាន ICAPP
– លោកបណ្ឌិត ថូម៉ាស ជី វ៉ាស់ (Dr. Thomas G. Walsh) ប្រធានអង្គការសហព័ន្ធសន្តិភាពសកល
– ឯកឧត្តម លោកជំទាវ ភ្ញៀវកិត្តិយស លោក លោកស្រី!

ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំមានកិត្តិយស និងសេចក្តីរីករាយដែលបានថ្លែងសារទៅកាន់ឯកឧត្តម លោកជំទាវ លោក លោកស្រី នៅក្នុង «មហាសន្និបាតនៃក្តីសង្ឃឹម» របស់សហព័ន្ធសន្តិភាពសកល។ ប្រធានបទ នៃវេទិកានេះ គឺ៖ «ការកសាង និងបង្កើតជាតិយើងនៅក្នុងពិភពលោក ក្រោយវិបត្តិ កូវីដ-១៩៖ ការពឹងពាក់អាស្រ័យគ្នាទៅវិញទៅមក វិបុលភាពទៅវិញទៅមក និងគុណតម្លៃសកល» ពិតជាមានសារៈសំខាន់ និងចាំបាច់ណាស់នៅពេលដែលប្រជាជាតិទាំងអស់ក្នុងពិភពលោកបច្ចុប្បន្នកំពុងតែប្រឹងប្រែងប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩។

ដូចយើងទាំងអស់គ្នាបានដឹងស្រាប់ ជំងឺកូវីដ-១៩ បាន និងកំពុងគំរាមកំហែងដល់របៀបរស់ នៅប្រចាំថ្ងៃ ទំនៀមទម្លាប់ ជីវភាព អាយុជីវិត សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមទាំងមូលនៅបណ្តាប្រទេស នៅ លើសកលលោកទាំងមូល។ មកដល់បច្ចុប្បន្ន គ្មាននរណាដឹងថា ពេលណាវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩ នេះ នឹងបញ្ចប់នោះឡើយ ហើយក៏គ្មានអ្នកណាអាចទស្សន៍ទាយអំពីផលប៉ះពាល់នៃជំងឺនេះមកលើគ្រប់ ទិដ្ឋភាពនៃជីវភាពរស់នៅរបស់សង្គមជាតិនីមួយៗ ទាំងសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងរបៀបរបបសង្គម បានជាក់ច្បាស់នោះដែរ។

សម្រាប់កម្ពុជា យើងអាចវាយតម្លៃបានថា ស្ថានភាពជំងឺកូវីដ-១៩ មិនមានភាពធ្ងន់ធ្ងរទេ ដោយសារមិនមានការឆ្លងនៅក្នុងប្រទេស មានតែករណីនាំចូលមកពីខាងក្រៅ និងពុំទាន់មានការ ស្លាប់បាត់បង់ជីវិតម្នាក់នៅឡើយទេ។ ដូចប្រទេសដទៃដែរ កម្ពុជាបានដាក់ចេញនូវវិធានការជាច្រើន ប្រកបដោយភាពម៉ឺងម៉ាត់ ដាច់ខាត និងហ្មត់ចត់បំផុត ដើម្បីទប់ស្កាត់ការរីករាលដាលនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ដោយបានចែកជាបីសមរភូមិ៖ (ទី១)-ការទប់ស្កាត់មិនឱ្យមានការបន្តនាំជំងឺចូលមកកម្ពុជា (ទី២)-ការទប់ស្កាត់នូវការរីករាលដាលនៅក្នុងប្រទេស និង(ទី៣)-ការព្យាបាលអ្នកដែលបានឆ្លងជំងឺ កូវីដ-១៩។ ដើម្បីធានាប្រសិទ្ធភាពការងារក្នុងកម្រិតខ្ពស់បំផុត កម្ពុជាបានបង្កើតគណៈកម្មាការជាតិប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ ជាបញ្ជាការដ្ឋានរួមក្នុងការដឹកនាំ ដាក់ចេញ និងជំរុញការអនុវត្តនូវវិធានការទាំងអស់។

នាពេលកន្លងមក ការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ សម្រាប់ប្រទេសទាំងអស់ភាគច្រើនគឺផ្តោតទៅលើការអនុវត្តនៅផ្ទៃក្នុងប្រទេសរៀងៗខ្លួន។ យ៉ាងណាមិញ នៅក្នុងបរិការណ៍នៃសកលភាវូបនីយកម្ម និសមារណកម្មតំបន់ ខ្ញុំយល់ថា ការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ នេះ ក៏ដូចជាការស្តារឡើងវិញនូវសង្គម-សេដ្ឋកិច្ចក្រោយពីវិបត្តិនៃជំងឺនេះ គឺមិនអាចដោះស្រាយត្រឹមកម្រិតប្រទេសនីមួយៗបានឡើយ។ កិច្ចការនេះទាមទារនូវការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាអន្តរជាតិលើគ្រប់វិស័យឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ និងទូលំទូលាយ។ បានន័យថា សកលលោកទាំងមូលត្រូវតែពួតដៃគ្នាប្រែក្លាយការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ ទៅជាសមរភូមិរួម។ ក្នុងស្មារតីនេះ អនុញ្ញាតឱ្យខ្ញុំចូលរួមចែករំលែកនូវទស្សនៈមួយចំនួនដូចខាងក្រោម៖

ទី១. ការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ បាននាំមកនូវបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួន ដែលមិនធ្លាប់មានពី មុនមក ដូចជាបញ្ហាសុវត្ថិភាពសុខភាពសាធារណៈ ការបង្អាក់ការប្រមូលផ្ដុំ និងកិច្ចដំណើរការនៃច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់សកលជាដើម ដែលប្រការទាំងអស់នេះកំពុងតែបង្កផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរចំពោះជីវិតសង្គម និងការធ្លាក់ចុះនៃសេដ្ឋកិច្ចសកលលោក។ ក្នុងបរិការណ៍នេះ ការឆ្លើយតបរួម និងសាមគ្គីភាពជាសកល សំដៅគាំទ្រពហុភាគីនិយមរឹតតែមានភាពចាំបាច់ស្រួចស្រាល់ឡើងថែមទៀត។ ក្នុងស្មារតីនេះ ទន្ទឹមនឹងការរង់ចាំភាពជោគជ័យដំបូងបំផុតនៃការផលិតវ៉ាក់សាំង កម្ពុជាសូមអំពាវនាវឱ្យចាត់ទុកវ៉ាក់សាំងនេះ ជាទំនិញរួមសម្រាប់សកលលោក (global common goods) ដែលប្រជាជនគ្រប់រូប នៅគ្រប់ទិសទី អាចទទួលបាន។

ទី២. យើងត្រូវជៀសវាងការរើសអើងពូជសាសន៍ និងការប្រកាន់ជំហរស្តីបន្ទោស ដែលជា ល្បែងទម្លាក់កំហុសដ៏អាក្រក់មួយនាំដល់ការបែកបាក់សាមគ្គីភាព ខណៈដែលពិភពលោកទាំងមូល កំពុងខិតខំរួបរួមគ្នាប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺរាតត្បាតនេះ។ ក្នុងស្មារតីមនុស្សធម៌ និងសាមគ្គីភាពអន្តរជាតិ កម្ពុជាបានអនុញ្ញាតឱ្យនាវាទេសចរណ៍ Westerdam ដែលផ្ទុកអ្នកដំណើរចំនួនជាង ២២០០ នាក់ ចូលចត នាព្រឹកថ្ងៃទី ១៣ ខែ កុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២០។ កម្ពុជាមិនត្រឹមតែបាន និងកំពុងព្យាបាលពលរដ្ឋ-ខ្មែរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏បានជួយព្យាបាលទាំងជនបរទេសផងដែរ។

ទី៣. ជាទិសដៅទៅមុខ យើងពិតជាមានភាពចាំបាច់ជាយុទ្ធសាស្រ្ត ក្នុងការត្រៀមខ្លួនឱ្យបានល្អក្រោយអំឡុងពេលវិបត្តិកូវីដ-១៩។ ដើម្បីសម្រេចបាននូវគោលដៅនេះ យើងគួររៀបចំផែនការស្តារឡើងវិញប្រកបដោយភាពជាក់លាក់មួយ ដោយដាក់ចេញនូវសេណារីយ៉ូមួយចំនួនសម្រាប់បើកឱ្យដំណើរការជាបណ្តើរៗនូវការធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ព្រំដែន និងប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសក្នុងតំបន់ និងការស្តារឡើងវិញនូវវិស័យដែលរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរពីវិបត្តិនេះ។

ទី៤. យើងត្រូវបន្តពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងការជំរុញសាកលភាវូនីយកម្ម និងពង្រឹងយន្តការពហុភាគីនិយម ដើម្បីធានានូវបរិយាកាសអនុគ្រោះសម្រាប់លើកស្ទួយកំណើនសេដ្ឋកិច្ច កាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងលើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជន។ យើងត្រូវធានាថា យន្តការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរបស់យើងនៅតែរក្សាបាននូវស្មារតីបើកចំហ និងគាំទ្រប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មពហុភាគី ជាពិសេសការពន្លឿនការតភ្ជាប់រវាងសង្គម និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់យើងសម្រាប់ជំរុញរបៀបវារៈនៃការអភិវឌ្ឍរបស់ប្រទេសនីមួយៗ និងសម្រេចបាននូវរបៀបវារៈសកលនៃការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព និងបរិយាប័ន្ន។

ទី៥. ការកសាង និងថែរក្សាសន្តិភាព និងសន្តិសុខនៅលើសកលលោកទាំងមូល គឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះមិនឤចខ្វះបានសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍ។ ដូច្នេះ ការកសាង និងថែរក្សាឱ្យខាងតែបាននូវសន្តិភាព និងសន្តិសុខ គឺជាឤទិភាពខ្ពស់បំផុតរបស់ប្រទេសនីមួយៗ។ សន្តិភាពមិនឤចសម្រេចបានមកដោយឯកឯងនោះទេ។ យើងត្រូវជំរុញការចេះស្រឡាញ់គ្នាទៅវិញទៅមក ផ្តល់គុណតម្លៃ និងការគិតគូរខ្ពស់ដល់មនុស្សជាតិ រួមរស់ជាមួយគ្នាដោយសន្តិភាព និងសុខដុម និងគោរពភាពចម្រុះ នៃជំនឿសាសនា និងវប្បធម៌នៅក្នុង និងរវាងសង្គមជាតិនីមួយៗ។

មុននឹងបញ្ចប់ ខ្ញុំសូមស្នើឱ្យប្រមុខដឹកនាំទាំងអស់រួមគ្នាសំដែងនូវសុឆន្ទៈ និងការទទួលខុស ត្រូវខ្ពស់ ដើម្បីឆ្លើយតបចំពោះបញ្ហាប្រឈមជាសកលនេះ និងដើម្បីរក្សាបាននូវបរិយាកាសអនុគ្រោះ ប្រកបដោយសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងភាពសុខដុមរមនាសម្រាប់ការរីកចម្រើន និងវិបុលភាព នៃប្រជាជាតិយើងទាំងអស់គ្នា។ កម្ពុជាត្រៀមខ្លួនជាស្រេចក្នុងការរួមចំណែកជាមួយដៃគូពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ដើម្បីគោលដៅដ៏ពិសិដ្ឋនេះ។

សូមអរគុណ !

 

**********

Video Message Samdech Techo Hun Sen,
in “ World Rally of Hope: Building and Renewing Our Nations in the Post-Covid-19 World: Interdependence, Mutual Prosperity and Universal Values” Virtual Summit

CNV: 9 ខែ​សីហា, 2020

Excellencies, Distinguished Leaders
Her Excellency Hak Ja Han Moon, Co-Founder of Universal Peace Federation
Hon. Jose de Venecia, Co-Chairman of ICAPP
Dr. Thomas G. Walsh, President of Universal Peace Federation
Excellencies, Distinguished Guests, Ladies and Gentlemen!

Today, I have a great honor and pleasure to address to Excellencies, Ladies and Gentlemen at the Virtual Summit on “Rally of Hope” organized by the Universal Peace Federation. The theme: “Rebuilding and Renewing Our Nations in the Post-COVID-19 World: Interdependence, Mutual Prosperity and Universal Values” is especially important and vital at a time when all nations around the world are struggling to fight COVID-19.

As we all aware, COVID-19 has been threatening our daily lives, customs, lifestyles, economies, and societies in all countries around the world. So far, no one knows when the COVID-19 crisis would end, and no one can precisely estimate the impacts of the pandemic on all aspects of each nation, including their economy, politics, and social order.

For Cambodia, we can assess that the situation of COVID-19 is not that serious given there has been no community transmission in the country, the current infection cases are all imported, and there has been zero mortality. Like other countries, Cambodia has put in place stringent measures to prevent the spread of COVID-19 by devising three fronts: (1) Preventing the recurrence of imported cases into Cambodia, (2) Preventing community transmission, and (3) providing treatment to the infected. To ensure the highest level of efficiency, Cambodia has established a national committee to combat COVID-19 as a joint central command to lead, launch and promote the implementation of all adopted measures.

So far, the fight against COVID-19 in all countries has largely concentrated on their own domestic measures. However, in the context of globalization and regional integration, I believe that the fight against COVID-19 as well as the socio-economic recovery after the pandemic crisis cannot be solved at the national level. It requires deepening and broadening international cooperation in all fields. This means that international community must work together to turn the fight against COVID-19 into a common battle. In this spirit, allow me to share some views as following:

First, the spread of Covid-19 pandemic has posed unprecedented challenges to public health security, disruptions of gathering and the functioning of the global supply chains, all of which are seriously impacting the livelihoods and aggravating global economic downturn. In this context, a joint response and universal solidarity aiming at supporting multilateralism become even more urgent. In this regard, Cambodia calls for a cohesive and unified approach at the regional and global levels. Furthermore, while the world is awaiting a breakthrough in vaccine development, Cambodia call for an adoption of the vaccine as a global public goods to which people in anywhere and everywhere can access.

Second, we must avoid racism and blame game, which leads to disunity as the whole world needs to join hands to fight this pandemic. In the spirit of humanitarianism and international solidarity, Cambodia granted permission to the Westerdam cruise ship, boarding more than 2,200 passengers, to dock in Cambodia on 13 February 2020. Cambodia has not only provided treatment to the infected Cambodian nationals but has also the infected foreigners in the country.

Third, moving forward, we need to be strategically well-prepared for post-COVID-19 crisis. To realize this, we should develop a specific recovery plan by setting out a number of scenarios for a gradual reopening of cross-border travel and trade between countries in the region, and for recovering the sectors severely hit by the crisis.

Fourth, we must continue to strengthen cooperation in promoting globalization and in strengthening multilateral mechanisms to ensure a conducive environment for promoting economic growth, eradicating poverty, and improving people’s livelihoods. We must ensure that our cooperation mechanisms remain open and supportive of the multilateral trading system, especially in accelerating our social and economic connectivity to advance the development agenda of each country and to achieve a global agenda of sustainable and inclusive development.

Fifth, building and maintaining peace and security in the world is an indispensable foundation for development. Therefore, building and maintaining peace and security is a must, and it should be the highest priority of each country. Peace cannot be attained by chance. We must promote mutual love, mutual respect, and the value of humanity, coexist peacefully and harmoniously, and respect the diversity of faiths, religions, and cultures within and between societies.

In closing, may I call upon all leaders to register high level of goodwill and responsibility to respond to this global challenge and to maintain a conducive environment for peace, stability and harmony for development and prosperity of all nations. Cambodia is ready to contribute to this noble goal with all stakeholders.

Thank you!

ចែករំលែក

បញ្ចេញយោបល់