តើ​មាន​អ្វី​ថ្មី​បន្ថែម​ទៀត? ជំនួប​កំពូល​ ត្រាំ-គីម គឺ​ជា​ជោគជ័យ​

ថ្ងៃពុធ ទី ២០ មិថុនា ២០១៨​
41

នៅទីបំផុត កិច្ច​ការទូត​អាច​ចេញជា​ផ្លែផ្កា ពោល​គឺជា​ដំណើរ មិន​មែន​ព្រឹត្តិការទេ។ មិន​មាន​​ដំណោះស្រាយ​ការ​ទូត​លើ​នុយក្លេអ៊ែរ​ធំដុំទេ។ ប្រសិន​បើ​មិន​មាន​ដំណើរ​ការ​ឆ្ពោះ​ទៅ​រក​សន្តិភាព​នៅ​ឧបទ្វីប​កូរ៉េទេនោះ អ្វីទាំង​អស់​នេះ ពោល​គឺមាន​ជំនួប​រវាងលោក ម៉ូន-គីម និង​កិច្ច​ជំនួប​នៅ​សិង្ហបូរីនោះ គឺ​​នឹង​សាប​រលាប។ ប៉ុន្តែ វា​ទំនង​ជា​ចំនុច​របត់​មួយ។​

វា​ជា​ការ​ងាយ​ស្រួល​ក្នុងការ​ប្រកាស​នូវ​ភាព​បរាជ័យ​​សម្រាប់​ត្រាំ គឺ​ការ​រិះគន់​លើ​កិច្ច​ព្រម ព្រៀងនោះ​ថា មានភាពមិន​ច្បាស់លាស់ និង​ខ្វះ​​ការ​ប្តេជ្ញាចិត្ត​​ច្បាស់លាស់​អំពីការ​រំសាយ​នុយក្លេអ៊ែរ។ ប៉ុន្តែ អ្នក​រិះ​គន់​ទាំង​នោះ​​មិន​ខ្វល់​​​លើ​​ការ​បញ្ឈប់​របស់ គីម​ លើ​ការ​សាកល្បង​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ ​និង​គ្រាប់​មីស៊ីល​អន្តរទ្វីប ការ​បញ្ជូន​ត្រឡប់​អ្នក​ទោស​អាមេរិក ការ​បិទ​ទីតាំង​​គ្រាប់​មីស៊ីល​នុយក្លេអ៊ែរ និង​ការ​បិទ​​​ឧបករណ៍​ធ្វើ​តេស្ត​នុយក្លេអ៊ែរ​ធំ​ដុំ​ដោយ​មិន​បើក​ទីតាំង​ថ្មី។ វា​ងាយ​នឹង​មាន​ការ​ភ្លេច​ថា ប៉ុន្មាន​ខែ​កន្លងទៅ​នេះ កូរ៉េខាង​ជើង​​នៅតែ​ធ្វើ​តេស្ត​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​ដើម្បី​បង្កការ​ភ័យ​ខ្លាច​ដល់​ការ​កើត​មាន​​សង្គ្រាមដ៏​​អាក្រក់។ ការ​ហៅ​ជំនួប​កំពូល​នៅ​សិង្ហបូរី​ថា ជា​ការ​បរាជ័យ​​លើ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​លម្អិត ​និង​កិច្ច​ខិត​ខំ​ប្រឹង​ផ្សេង​ទៀត​ពី​អតីតកាល​នោះ​មិន​បង្ហាញពីការ​ពិត​ដែល​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ទាំង​អស់​នៅ​អតីតកាល​បាន​បរាជ័យនោះទេ។

ត្រឹម​ប៉ុន្មាន​ខែ​មុន​ប៉ុណ្ណោះ ការ​ចូល​និវត្ត​របស់ Joseph Yun អ្នក​ជំនាញ​ខាង​កូរ៉េខាង​ជើង​របស់​ក្រសួង​ការបរទេស​​នោះ​បាន​បង្ក​​ឲ្យ​មាន​ការ​អះអាង​ពី​ “ភាព​មិន​សប្បាយចិត្ត​នៃ​កិច្ច​ការងារ​ការ​ទូត​របស់ ត្រាំ។ ការ​ព្យាករណ៍​ស្រដៀង​គ្នា​ក៏​មាន​ទៅ​លើ​ការ​មិនមាន​អគ្គរដ្ឋទូត​អាមេរិក​ប្រចាំនៅ​ក្រុង​សេអ៊ូល​ដែរ។ ក្រសួងការបរទេស​ត្រូវ​បាន​ស្លាប់ទាំង​ស្រុង។

ជោគជ័យ​លើ​ឧបទ្វីបកូរ៉េ ដូចនៅ​ក្នុង​សង្គ្រាម​ត្រជាក់នោះ នឹង​ត្រូវ​បាន​គេវាស់​ស្ទង់​ដោយ​ការ​គិត​ថា សង្គ្រាម​កាន់តែ​មិន​ទំនង​កើត​ឡើង​ទៅ​ទៀត។ ជោគជ័យ​នៅ​សិង្ហបូរី​គឺជាការ​ប្តេជ្ញាចិត្ត​​ជួប​គ្នា​ម្តងទៀត។ កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់​ឆ្នាំ ២០១៥ ដែល​មិន​ទាំង​ពាក់ព័ន្ធ​ជា​មួយ​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​នោះ​ត្រូវ​ការ​ពេល ២០ ខែ​ដើម្បី​ចរចា។ សន្ធិសញ្ញា​សង្គ្រាម​ត្រជាក់​តម្រូវ​ឲ្យ​មានកិច្ចខិត​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​របស់​ឆ្នាំ ដោយ​ឆ្លង​កាត់ពី​រដ្ឋបាល​មួយ​ទៅ​មួយ​ទៀត។ ការ​​រំពឹង​ច្រើនជាងការ​ប្តេជ្ញាចិត្ត​​សម្រាប់​ជំហានបន្ទាប់នោះ​​មិន​សូវ​ល្អទេ។ តើ​អ្នក​គិត​ថា គីម នឹង​បញ្ឈប់​នុយក្លេអ៊ែរ​បន្ទាប់ពីជំនួប​កំពូល​នោះ​ ហើយ​បញ្ជូន​វា​ចេញទៅ​ក្រៅ​ប្រទេស​ឬ? តើ​​គ្មានអ្នក​រិះគន់​ទាំង​នោះ​ណា​មួយ​ដែល​គិត​តាំងពី​ថ្ងៃដំបូង​ទេឬ?

សិង្ហបូរីក៏​បង្ហាញ​សញ្ញា​ថា វា​ដល់​ពេល​ក្នុងការ​បោះ​បង់​ចោល​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ។ ត្រាំ និង​គីម មិនមែនជា​មនុស្ស​ឆ្កួត​ទេ ហើយ​វោហាសាស្ត្រ​ជ្រុល​របស់​គេ​នៅពេល​ខ្លះ​គឺគ្រាន់តែ​និយាយឡើង​ទេ។ អ្នកទាំង​ពីរ​នឹង​ត្រូវ​ការ​ផ្តល់​តុល្យភាពនូវ​​ជំហាន​ឆ្ពោះទៅ​មុខ​ជា​មួយនឹង​កាយវិការ​កាន់តែ​លំបាក​ជា​មួយ​ពួក​ក្បាល​រឹង​នៅ​ក្នុង​ស្រុក។ ប្រវត្តិសាស្ត្រ​មួយ​នៃ​វិបត្តិ​នុយ​ក្លេអ៊ែរ​គុយ​បា​បាន​ពន្យល់​ថា “ប្រទេសតូចៗដែល​ប្រឈមមុខ​ជាមួយ​ប្រទេស​ធំៗ​កម្រ​​ទទួល​​ប្រយោជន៍​ណាស់។ ពួក​គេ​មិន​អាច​ទៅ​រួច​ទេ”។​

ការ​រីកចម្រើន​កំពុង​មាន​ ប្រសិន​បើ​ពួកគេ​អាច​រៀប​ចំឡើង​បាន​ល្អ រួម​ទាំង ​គីម ជុង​អ៊ុន​ ដែល​មើលឃើញ​ខ្លួន​គាត់​ថា ជាតេង ស៊ីវពីង​ របស់​កូរ៉េខាង​ជើង ពោល​ជា​អ្នក​ដែល​នឹង​នាំ​យក​មក​នូវ​អនាគត​ដល់​ប្រទេស​ឯកោ​ ក្នុង​ខណៈ​ដែល​រក្សា​អធិបតេយ្យ​របស់ខ្លួន។ មានការ​វិវត្ត​នៅ​ព្យុងយ៉ាង ពីពួក​វណ្ណៈ​កណ្តាល​កាន់តែ​កើន​ឡើង​​ដែល​កំពុង​រស់​នៅ​ក្នុង​សេដ្ឋ​កិច្ច​ពាក់កណ្តាល​កុម្មុយនីស្ត​ ដែល​ជួយ​ដោយប្រាក់​​ដុល្លារ ប្រាក់ចិន និង​ការ​កាន់តែ​អាចចូល​​មើល​​បណ្តាញ​ផ្សព្វផ្សាយ​បរទេស​។ និង​រួម​ជា​មួយ​នឹង​ឆន្ទៈ​របស់​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​​ម្នាក់ដែល​មាន​ឆន្ទៈ​ចង់​រំលោភ​ច្បាប់​ក្នុងការ​មិន​ធ្វើ​ការ​ជា​មួយ​កូរ៉េខាង​ជើង​នោះ។ ការ​​មើល​ដោយ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​​បាន​បង្ហាញ​​ក្តី​សង្ឃឹម​មាន​កាន់តែ​ច្រើន​ហើយ។

ភាព​ខុស​ប្លែក​​គ្នា​ផ្សេង​មួយ​ទៀត​នៅពេលនេះគឺ​វត្តមាន​របស់​ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូង ម៉ូន​ ជីអ៊ីន។ គាត់​ជា​អ្នក​ជួយ​សម្រួល​ដំណើរ​ការ​នោះ​សំខាន់​ម្នាក់​នៅ​ខាង​ក្រោយ​នៃ​ជំនួប​កំពូល​ទាំង​អស់ ដោយ​ជួយ​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​ក្រុង​វ៉ាស៊ីន​តោន​ថា កូរ៉េខាង​ជើង​​គឺជា​ប្រព័ន្ធ​​សម្រេចចិត្ត​ពីមនុស្ស​មួយ​ក្រុម​តូច​ប៉ុណ្ណោះ។ ជំនួប​នៅ​ខែ​មេសា​របស់គាត់​ជាមួយ​ គីម បាន​​បង្កើត​ជា​ចំណុច​ចរចា​យ៉ាង​សំខាន់​មុន​ឈាន​ដល់​ជំនួប​កំពូល​នៅ​សិង្ហបូរី។ បន្ទាប់ពី​​ ត្រាំ បាន​​លុប​ចោល​ជួប​ថ្ងៃទី ២៤ ខែ​ឧសភា​ដល់​ជំនួប​កំពូល​នៅសិង្ហបូរីនោះ ​លោក ម៉ូន បាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​វ៉ាស៊ីន​តោន​និង​ក្រុង Panmunjom ដើម្បី​ឲ្យ​ដំណើរ​ការ​នោះ​ឆ្ពោះទៅមុខ​ទៀត។

គ្មានការ​ចរចានុយក្លេអ៊ែរ​ណាមួយ​នៅ​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដូច​ពេល​នេះទេ។ ការ​ខិត​ខំ​បន្ត​តួនាទី​របស់​លោក ម៉ូន នោះ​គឺជា​មាន​សារសំខាន់​ដល់​ជំហាន​បន្តបន្ទាប់ទៀត។ លោក ម៉ូន​ខ្លួន​ឯងគឺជា​អ្នក​ជួយ​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​​ដែល​កាលនៅ​អតីតកាល​គឺជា​គ្មាន​ជោគជ័យទេ។​

អ្វីដែល​មិន​បាន​កើត​ឡើង​នៅ​សិង្ហបូរី​ក៏សំខាន់​ដែរ។ ត្រាំមិន​បាន​ផ្តល់​ការដូ​នោះទេ។ ជាក់​ស្តែង មិន​មាន​​​ការដូ​ណា​ដែល​ ត្រាំ ផ្តល់​ឲ្យ​នោះទេ។ អាមេរិក​ព្រម​ព្យួរ​ការ​ធ្វើ​សមយុទ្ធ​យោធា​។ ជាក់ស្តែង​នោះគឺថា មិន​មាន​ធ្វើ​ប្រតិបត្តិការ​នៅ​ឧបទ្វីបកូរ៉េទេ ពោល​គឺ​យន្តហោះ B-2s ត្រូវ​ហោះ​ចេញ​ពី​រដ្ឋ Missouri ហើយ​នាវា​មុជទឹក​ដែល​បំពាក់​​​គ្រាប់​ស៊ីល​ត្រូវ​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​សមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក​រហូត។ ត្រាំ មិន​បាន​ផ្តល់​អំណាច​ដល់​ គីម ទេ។ ជំនួប​ជា​មួយ​សត្រូវ​​គឺមិន​មានការ​ធ្វើ​សម្បទាន​ទេ។ កិច្ច​ការ​ទូត​គឺ​មិនមែនអំណាចស្របច្បាប់បែបមន្តអាគមន៍ដែលអាមេរិកអាចជ្រើសរើសដើម្បីស្រោច​ទៅ​លើ​មេដឹកនាំពិភព​លោក​មួយ​ទេ។ ជំនួប​កំពូល​នោះ​បាន​ទទួល​ស្គាល់ពី​ស្ថាន​ភាព​ពិត​អស់ ៧ ទសវត្សរ៍​នៃ​ការ​កាន់​អំណាច​របស់​គ្រួ​សារ​ គីម​ លើ​ប្រទេស​មួយ​ដែល​មាន​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ។​

ការ​សម្រេច​ចិត្ត​របស់​ ត្រាំ ក្នុងការ​ចាប់​ផ្តើម​ដំណើការ​សន្តិភាព​​​គឺ​មាន​តម្លៃ។ ​ការ​គិត​គូ​របស់​រដ្ឋបាល​មុនៗ​ដ៏តឹង​រឹង​នោះ​នាំ​ឲ្យ​កូរ៉េខាង​ជើង​មាន​អាវុធ​នុយអ៊ីត្រូហ្សែន គ្រាប់​មីស៊ីល​ដែល​បាញ់ដល់​អាមេរិក និង​ស្ថានភាព​​មាន​សង្គ្រាម​រហូត។

អ្វីដែល​ងាយ​ស្រួល​ធ្វើ​បំផុត​នាពេល​នេះ​​អាច​ថា​ កិច្ច​ប្រជុំ​នោះ​គ្មាន​ប្រយោជន៍។ កូរ៉េខាង​ជើង​នឹង​បោក ហើយ ​ត្រាំ នឹង​បន្ត​សរសេរ​ធ្វីតទៀត។ អ្វីដែល​កាន់តែ​លំបាក​នោះ​គឺ​​ពិនិត្យ​មើល​ដោយ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​នូវ​អ្វីនឹង​កើត​ឡើង​បន្ទាប់ទៀត។​

អាមេរិក​ត្រូវ​តែ​ផ្តល់​​រង្វាន់​ដល់​ការ​រំសាយ​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ។ កិច្ច​ព្រមព្រៀង​នៅអ៊ីរ៉ង់​ឆ្នាំ ២០១៥ គឺជា​ឧទាហរណ៍ ដែល​ទណ្ឌ​កម្ម​ត្រូវ​បាន​បន្ធូរ​ ការ​បង្កើន​ធ្វើ​ពាណិជ្ជកម្ម ការ​ឈប់​បង្កក​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ រួម​ជា​មួយ​​វិធាន​ការ​របស់​អ៊ីរ៉ង់​ក្នុងការ​កាត់​បន្ថយការ​សាកល្បង ការ​ផលិត និង​ផ្ទុក​ឧបករណ៍​ផលិត​នុយក្លេអ៊ែរ។ ហើយ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​មួយ​ទៀត​នោះគឺកាលនៅឆ្នាំ ១៩៩១ នៅពេល​វ៉ាស៊ីន​តោន​បាន​ផ្តល់​រង្វាន់​ជា​ហិរញ្ញវត្ថុ​ដល់​ការ​បំផ្លាញចោល​អាវុធប្រល័យ​លោក​នៅ​ Belarus, Kazakhstan និង Ukraine។ ការ​ងារ​បន្ថែម​សម្រាប់​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​នុយក្លេអ៊ែរ​នោះគឺ​ការ​មិន​ឲ្យ​មានការ​លក់ជំនាញ​របស់គេ​ទៅ​កន្លែង​ផ្សេង​ទៀត។​

ប៉ុន្តែ លើសពីអ្វីទាំង​អស់​នោះគឺថា ត្រូវ​ត្រូវ​តែ​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​ គីម ឲ្យ​ទុក​ចិត្ត​គាត់ ពិសេស​លើ​ភាព​វឹកវរ​នៅអ៊ីរ៉ាក់ លីប៊ី និង​ពិសេស​អ៊ីរ៉ង់។​

ប្រសិន​បើ​ ត្រាំ ធ្វើ​តាម​ពួក​ឆ្វេងនិយមនោះ គាត់​នឹង​ធ្វើដូច​ប្រធានាធិបតី​មុនៗ​ហើយ។ កូរ៉េ​ខាង​ជើង​បង្កើត​នុយក្លេអ៊ែរ​ដើម្បី​ធានាដល់​ការ​រស់​រាន​របបនោះ។ ប្រសិន​បើ ​អាមេរិក ​និង​កូរ៉េខាង​ត្បូង​​ចង់​ឲ្យ​ខាង​ជើង​បោះបង់​អាវុធ​នោះចោល អ្វីមួយ​ត្រូវ​តែ​ដាក់ជំនួស​វា ពោល​គឺ​ការធានា​ដល់​ការ​រស់​រាន​របបនោះ។ ជំនួប​កំពូល​នោះ​បាន​បង្កើត​ជា​វេទិកាមួយ។ គន្លឹះ​សម្រាប់​អ្វីដែល​នឹង​កើត​ឡើង​បន្ទាប់នោះគឺ​ថា តើ​ ត្រាំ ម៉ូន និង​គីម ​ធ្វើ​ការងារ​ដូច​ម្តេច​ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហានោះ៕

ប្រភព៖ Reuters ចុះថ្ងៃ១៩ ខែមិថុនា​ ​ឆ្នាំ២០១៨

បញ្ចេញយោបល់